فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌ترین اقدامات مورد نظر در پروژه‌های مدیریت سیلاب، بررسی میزان مشارکت زیرحوضه­های مختلف یک حوضۀ آبخیز در تعیین مؤلّفه­های مختلف سیلاب خروجی از حوضه است. با توجّه به نبود ایستگاه‌های هیدرومتری در محلّ خروجی تمام زیرحوضه­ها، تحقّق هدف یادشده نیازمند شبیه‌سازی فرایند بارش – رواناب در زیرحوضه­ها از طریق مدل‌های هیدرولوژیکی است. در این مطالعه به‌منظور تعیین میزان سیلاب خروجی از هر زیرحوضه و بررسی میزان مشارکت آن در سیلاب خروجی از حوضة آبخیز خرّم‌آباد در استان لرستان از مدل HEC–HMS استفاده شده است. بدین­منظور پس از جمع‌آوری آمار بارش و سیلاب مربوط به ایستگاه‌های هواشناسی و هیدرومتری داخل و خارج حوضه و کنترل داده‌ها از پنج واقعۀ رگبار و سیلاب متناظر به‌منظور واسنجی و اعتبارسنجی مدل استفاده شد. با استفاده از اطّلاعات وضعیّت پوشش گیاهی، خاک و کاربری اراضی حوضه، نقشۀ CN حوضه در محیط سامانۀ اطّلاعات جغرافیایی استخراج شد؛ سپس به‌منظور بررسی میزان مشارکت و اولویّت‌بندی زیرحوضه‌ها، هایتوگراف بارش مربوط به دوره بازگشت‌های 2، 5، 10، 20، 50، 100 ساله به مدل وارد و با حذف متوالی زیرحوضه‌ها از جریان شبیه‌سازی، میزان تأثیر آن در دبی اوج و حجم سیلاب خروجی از حوضۀ مورد نظر تعیین شد. نتایج نشان داد که اولویّت مشارکت در دبی اوج و حجم سیلاب خروجی حوضه به زیرحوضۀ پنج اختصاص دارد که به­دلیل مساحت بیشتر این زیرحوضه است. برای دستیابی به ویژگی­های سیلاب بدون تأثیر مساحت بیشترین دبی پیک مربوط به زیرحوضۀ چهار و در مورد حجم سیلاب اولویّت به زیرحوضۀ دو اختصاص دارد. نتایج به‌دست‌آمده امکان تبیین سیاست‌های صحیح مدیریت سیلاب از طریق مدیریت زیرحوضه‌های بحرانی در منطقۀ مورد مطالعه را به‌خوبی فراهم آورده است.