پتانسیلسنجی مناطق مستعدّ وقوع زمینلغزش در درّة لاسم با استفاده از مدل تحلیل سلسلهمراتبی و منطق فازی
نویسندگان
1 - کارشناسارشد ژئومورفولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران
2 کارشناس ژئومورفولوژی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
3 کارشناسارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
4 کارشناسارشد اقلیمشناسی، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات، اهواز، ایران
5 کارشناس ژئومورفولوژی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
چکیده
زمینلغزشها بهمثابة یکی از فرایندهای دامنهای محسوب میشوند که نتیجة فرایندهای طبیعی و فعّالیّتهای انسانی هستند. این فرایندها در زمرة پرخسارتترین مخاطرات طبیعی هستند که همزمان با دستکاری بشر در سیستمهای طبیعی در دهههای اخیر، شتاب فزایندهای یافتهاند. با توجّه به اینکه شناسایی و بخشبندی نواحی مستعدّ لغزش و پهنهبندی خطر آن، گام مهمّی در ارزیابی خطرهای محیطی بهشمار میرود؛ در نوشتار پیش رو به ارزیابی وضعیّت لغزشپذیری حوضة لاسم پرداخته شده است. در پژوهش حاضر ابتدا وضعیّت ژئومورفولوژی، زمینشناسی و پارامترهای انسانی حوضه ارزیابی شده، سپس با استفاده از روش تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) و نظر کارشناسان، لایههای مورد استفاده ارزشگذاری شده است. پس از بهدستآوردن وزن لایهها با مدل AHP، وزنهای بهدستآمده بر روی لایهها اعمال شده و سپس لایههای اطّلاعاتی با استفاده از مدل منطق فازی باهم تلفیق شدهاند و نقشة نهایی حاصل شده است که بهمنظور تفکیک بهتر و ارزیابی آسانتر، حوضة مورد مطالعه ازنظر پتانسیل وقوع زمینلغزش در پنج کلاس قرار گرفته شده است. نتایج بهدستآمده بیانگر آن است که حدود 43% از وسعت کلّ حوضه (129 کیلومتر مربع) در منطقه با پتانسیل زیاد و خیلیزیاد وقوع زمینلغزش قرار دارد که این طبقات بهطور عمده در نیمة جنوبی حوضه (بهدلیل فراهمبودن بیشتر شرایط) قرار گرفتهاند؛ همچنین نتایج نشان داد که در حوضة مورد مطالعه پتانسیل وقوع زمینلغزشها بهطور کلّی از شمال به جنوب و از غرب به شرق افزایش مییابد.