فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه وقوع مخاطرات طبیعی مانند زلزله به لحاظ گستره تأثیراتی که بر زندگی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی افراد و جوامع انسانی دارند، می­توانند به مثابه یکی از عوامل مؤثر بر تحولات اجتماعی به شمار آیند. این پژوهش به مطالعه تاب­آوری در جوامع روستایی در برابر زلزله (مجتمع روستایی کوییک) در زلزله آبان ماه 1396 سرپل­ذهاب پرداخته و هدف آن تشریح تاب­آوری و چگونگی عملکرد آن بر کاهش آسیب­پذیری اجتماعی و بازسازی جامعه فاجعه دیده است. پژوهش حاضر تحقیقی کیفی و از نوع مطالعه میدانی است. در این پژوهش در مجموع 25 مصاحبه با نمونه­گیری ناهمگون و با حداکثر تنوع تا حصول به اشباع مفهومی انجام گرفته است. یافته­های تحقیق نشان می­دهد، تاب­آوری ابعاد کالبدی- محیطی، اقتصادی، اجتماعی و نهادی را شامل می­شود. تاب­آوری اجتماعی از سرمایه اجتماعی و سرمایه نمادین افراد تأثیر می­پذیرد و آن باعث شکل­گیری شرایط جهت بهبود تاب­آوری کالبدی و نهادی در مجتمع روستایی زلزله­زده کوییک شده است از این رو تلاش سیاستگذارانه برای افزایش سرمایه اجتماعی و نمادین افراد جامعه جهت تاب­آوری در مقابل بحران­های محیطی یک امر مهم و استراتژیک تلقی می­شود که آن می­تواند در شکل­دهی و به وجود آوردن شرایط مطلوب آمادگی، پاسخگویی، بازیابی و بازسازی در برابر مصائب جمعی نقش بسزایی داشته باشد.