فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با تمرکز بر دور نخست انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در سال ۱۴۰۳ و با واحد تحلیل استانی، به بررسی نقش متغیرهای اقتصادی در تعیین سطح مشارکت انتخاباتی می‌پردازد. با اتکا به چارچوب‌های نظری «انصراف» و «مدل منابع رأی‌دهی»، فرضیه اصلی پژوهش آن است که وخامت شرایط اقتصادی ـ از جمله نرخ بیکاری، نابرابری درآمدی، فقر چندبعدی، و شکاف درآمد و هزینه خانوار ـ موجب کاهش مشارکت در انتخابات می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهند که تنها نرخ بیکاری رابطه‌ای منفی و معنادار با میزان مشارکت دارد؛ در حالی که ضریب جینی، شاخص فقر چندبعدی و اختلاف درآمد و هزینه‌ها (به‌عنوان نمایندة پس‌انداز خانوار) با مشارکت انتخاباتی همبستگی معناداری نشان نمی‌دهند. همچنین، تحلیل‌های تعاملی میان متغیرهای مذکور نیز حاکی از فقدان اثرگذاری معنادار آن‌ها بر مشارکت است. این نتایج در عین تأیید نسبی مکانیسم‌های نظریه‌ی انصراف، بیانگر محدودیت‌های تحلیل تجمیعی و پیچیدگی رابطة میان وضعیت اقتصادی و انگیزه‌های رأی‌دهی در بستر ایران هستند. بر این اساس، برای آزمون دقیق‌تر نظریة منابع در ایران، ضرورت مطالعات تکمیلی با داده‌های فردی و خانوادگی و نیز رویکردهای چندسطحی مورد تأکید قرار می‌گیرد