اقتصاد چرخشی در ایران: مطالعۀ انگیزههای حضور در بازار خرید و فروش کالاهای دستدوم
نویسندگان
1 پژوهشگر در مرکز پژوهش و نوآوری فانوس استادیار جامعه شناسی دانشگاه تربیت مدرس. تهران, ایران
2 پژوهشگر در مرکز پژوهش و نوآوری فانوس
doi
10.22059/jsr.2025.381478.1996چکیده
بحران محیطزیست از مهمترین بحرانهای کنونی جامعۀ ایران است. حل این بحران بدون ایجاد تغییراتی در ارزشها و نگرشها و سبک زندگی افراد جامعه ممکن نیست. «اقتصاد چرخشی» گره خورده است با مجموعهای از نظریهها و سیاستها برای تغییر ارزشها و نگرشها و سبک زندگی افراد جامعه در جهت ساختنِ رفتارهای پایدار دوستدار محیطزیست. یکی از سیاستهای مهم در اقتصاد چرخشی، گسترش بازار مبادلۀ کالاهای دستدوم جهت طولانیشدن چرخۀ حیات کالاها و کاهش مصرف منابع کرۀ زمین است. از حیث تجربی سؤال این مقاله آن بوده است که بازار خرید و فروش کالاهای دستدوم در جامعۀ ایران تا چه حد گسترده است و چه انگیزههایی محرک حضور افراد در این بازار است؟ پاسخ به سؤالات تجربی تحقیق به روش پیمایش انجام شده است، با نمونهای 1200 نفری در شهر تهران. نتایج پژوهش نشان میدهد بخش بزرگی از جامعه در بازار خرید و فروش کالاهای دستدوم حضور ندارند. محرک اصلی بخشهایی از جامعه که در این بازار حاضرند هم انگیزههای اقتصادی و کارکردی است. بنابراین ما در این حوزه شاهد شکلگیری رفتارهای پایدار محیطزیستی نیستیم.
