سرمایۀ فرهنگی دانشجویان علوم پزشکی: تحلیل ابعاد و تفاوت‌های جمعیت‌شناختی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران،

2 گروه جامعه شناسی و ارتباطات، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

3 کارشناسی ارشد اقتصاد نظری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22059/jsr.2025.398965.2059
چکیده

این پژوهش با توجه به اهمیت سرمایۀ فرهنگی به عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی تحولات اجتماعی و نقش نهاد دانشگاه در تولید و انتقال این سرمایه، به بررسی وضعیت سرمایۀ فرهنگی و ابعاد آن در میان دانشجویان علوم پزشکی کشور پرداخته است. مطالعۀ حاضر با اتکا بر نظریۀ سرمایۀ فرهنگی بوردیو و با تمرکز بر سه بعد عینیت‌یافته، تجسم‌یافته و نهادینه‌شده، به روش کمی پیمایشی انجام شده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل دانشجویان علوم پزشکی سراسر کشور بوده که با روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای و حجم نمونه 21000 نفر مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد سطح کلی سرمایۀ فرهنگی دانشجویان کمتر از حد متوسط است. همچنین تفاوت‌های معناداری در ابعاد سه‌گانه سرمایۀ فرهنگی بر اساس متغیرهای زمینه‌ای جنسیت، سال ورودی و مقطع تحصیلی مشاهده شده است: در بعد عینیت‌یافته، دانشجویان دختر، سال‌های بالاتر و مقطع دکتری؛ در بعد تجسم‌یافته، دانشجویان پسر، سال‌های میانی و پایین‌تر و مقاطع تحصیلی بالاتر؛ و در بعد نهادینه‌شده، دانشجویان دختر، سال‌های بالاتر و مقاطع تحصیلی بالاتر وضعیت بهتری داشته‌اند. این نتایج می‌تواند به درک بهتر وضعیت سرمایۀ فرهنگی در جامعه دانشگاهی علوم پزشکی و برنامه‌ریزی برای ارتقای آن کمک کند.