تحول در ماهیت مقولات فاهمه «کانت» در پوزیتیویسم «دورکیم» در پرتو رویکرد نوکانتی «رنوویه»
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی بخش حقوق جزا و جرم شناسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jsr.2025.377589.1973چکیده
مقولات فاهمه کانت معطوف به طبیعت است و به همین دلیل امکان شکل گیری علم انسانی و اجتماعی تجربی در چارچوب فکری کانت وجود ندارد؛ این در حالی است که جریان نوکانتی که در جهت گیری کلی نسبت به فرآیند شکل گیری معرفت خود را وامدار کانت تلقی می کند، با ارائه ی تفسیری جدید از مقولات فاهمه زمینه ی تحقق شناخت معطوف به موضوعات انسانی، اجتماعی و تاریخی را فراهم می نماید. «رنوویه» به عنوان یکی از مهمترین فیلسوفان نوکانتی قرن نوزدهم فرانسه با تفسیر خود از مقولات فاهمه زمینه ای فراهم می نماید که شاگرد برجسته ی وی، امیل دورکیم، بنیاد معرفت شناختی تاسیس جامعه شناسی پوزیتیویستی را در پرتو روایت نوکانتی استادش از مقولات فاهمه بگذارد و شناخت علمی را به عرصه ی موضوعات اجتماعی نیز توسعه دهد. دورکیم با تاکید بر خصلت اجتماعی مقولات فاهمه شناخت واقعیت های اجتماعی در جامعه شناسی را در قالب مفهوم بازنمایی جمعی صورت بندی می کند و بدین ترتیب پوزیتیویسم جامعه شناختی را به مثابه رویکردی که به وضع قوانین اجتماعی تحت شرایط سوژه و در راستای تعین بازنمایی های جمعی است مطرح می نماید.