فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کم نیستند سنت‌هایی که به تدریج از قلمرو دانش و تجربه به عرصۀ ایدئولوژی یا مذهب گام می‌نهند. خاک‌مالی کردن نامه‌ها یکی از سنت‌های نسخه‌شناسانه و کتابتی است که به تدریج از یک کنش تجربی به باوری مذهبی تبدیل شده است. در این نوشته می‌کوشیم با بررسی متون کهن فارسی و عربی، علل پدیدآیی سنت خاک‌مالی کردن نامه‌ها را تبیین کنیم و در ادامه نشان دهیم که چگونه این سنت نوشتاری که مربوط به حوزۀ کتابت بوده است، به تدریج در متون مذهبی، شکلی دینی و ایمانی گرفته و تبدیل به نوعی از استحباب شده است. از رهگذر این بررسی، می‌توان دریافت که چگونه یک باور علمی پس از طی مراحل گوناگون و ورود به متون مذهبی، تبدیل به یک ساخت مذهبی می‌شود و به تبع آن انواع گوناگونی از خرافه‌ها نیز شکل می‌گیرد.