گفت وگوی علمی به مثابه اجتماع علمی (مطالعه گفت وگوی علمی در بین کنشگران علوم اجتماعی)
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران
2 استاد جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی فرهنگی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران
doi
10.22059/jsr.2024.346523.1784چکیده
گفتوگوی علمی میان کنشگران، نقش مهمی در شکلگیری و پویایی اجتماعات علمی دارد، و اساسا گفتوگوی دانشمندان میتواند روش ایجاد هر نوع تغییری در نظریه های علمی محسوب شود و پویایی علمی در جریان گفتوگوها به ظهور می-رسد. با توجه به اهمیت گفتوگوی علمی، پرسش پژوهش حاضر این است که چه علل و زمینههایی در فضای گفتوگوی علمی مؤثر هستند؟ روش پژوهش مورد استفاده، نظریهی زمینهای بوده است. دادهها از طریق مصاحبههای کیفی نیمه-ساختیافته عمیق با 24 نفر از اساتید، دانشجویان دکتری و پژوهشگران رشتهی علوم اجتماعی از میان دانشکدههای علوم اجتماعی دانشگاههای استان تهران جمعآوری شده است. یافتههای پژوهش نشان داده است که "تجربهی جمعی"، "قصدمندی" و ویژگیهای "شخصیتی" از عوامل علَی در ایجاد فضای گفتوگوی علمی هستند. در کنار این عوامل، شرایط و زمینههای دیگری نظیر "موقعیت مکانی" و "استمرار زمانی" نیز از زمینههای بسیار مهم در فضای گفتوگوی علمی محسوب میشوند. در ایجاد فضای گفتوگوی علمی، "نظام دیوانسالار حاکم بر دانشگاه و فضاهای علمی" و "احساس شوروشعف" به نوعی در کنش افراد و ایجاد فضای گفتوگو به عنوان شرایط مداخلهگر تاثیرگذار بودهاند. یافتهها همچنین نشان داده است که مشارکت کنندگان برای بقای فضای گفت-وگوی علمی و حفظ مناسک گفتوگویی، استراتژی "سازندگی" را در پیش میگیرند و به تعیین "قواعد رفتاری "، قواعد گفتوگویی"، قواعد نقد" و "همتکاپویی" دست میزنند. در نهایت، پیامد حضور مداوم افراد در فضای گفتوگوی علمی، سبب "تغییر و دگرگونی" و "گسترش افق فکری جدید"، "کسب مهارت ارتباطی" و "کتابت " خواهد شد.
