سرمایه، فرهنگ و کنشگری سیاسی: مطالعه مقایسه ای مردم و روحانیان  

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

doi
10.22059/jsr.2025.370663.1936
چکیده

روحانیان، فرازوفرودهای بسیاری در سیاست و جامعه ایران داشته‌اند و بروز اجتماعی سیاسی دین نیز همواره موردبحث اندیشمندان دینی و غیردینی بوده است. هدف از انجام پژوهش حاضر، شناخت نوع کنشگری سیاسی و فرهنگ سیاسی «مردم» و «روحانیان» و رابطه آن با انواع سرمایه‌هاست. این پژوهش با مدلی برگرفته از نظریه میدان بوردیو و با استفاده از روش پیمایش پرسشنامه‌ای به‌صورت نمونه‌گیری از «مردم» و «روحانیان» و گردآوری اطلاعات میدانی انجام‌شده است. تجزیه‌و‌تحلیل آماری داده‌های حاصل از پیمایش، نشان می‌دهد که بین انواع سرمایه (سرمایه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی) با فرهنگ سیاسی مردم رابطه‌ای معنی‌دار وجود دارد. رابطه سرمایه اجتماعی و سرمایه فرهنگی با فرهنگ سیاسی، جهت مثبت و مستقیم دارد اما جهت رابطه سرمایه اقتصادی با فرهنگ سیاسی، منفی و معکوس است. در مورد روحانیان، صرفاً بین سرمایه اجتماعی با فرهنگ سیاسی رابطه‌ای معنی‌دار وجود دارد. در پایان اینکه، در بین هر دو گروه «مردم» و «روحانیان»، میان فرهنگ سیاسی با کنشگری سیاسی، رابطه‌ای معنی‌دار و مثبت دیده می‌شود.