نقد و بررسى دیدگاه ابنسینا و اسپینوزا درباره ضرورت علیت
نویسندگان
1 دانشیار گروه فلسفه دانشگاه تهران (پردیس قم)
doi
10.22091/pfk.2011.132چکیده
ابنسینا و اسپینوزا به ضرورت علیت معتقدند. ابنسینا گاه ضرورت را بدیهى تلقى مىکند و گاه بر آن اقامه برهان مىکند. اسپینوزا به طور قاطع ضرورت علیت را بدیهى مىداند. دلایل ابنسینا همگى نوعی مصادره به مطلوب است. از سوى دیگر، نه تنها ضرورت علیت بدیهى نیست بلکه عدم ضرورت امرى وجدانى و بدیهى است. به اعتقاد نگارنده، ریشه بحث ضرورت علیت تفکیک میان دو مفهوم وجوب و امکان و اصرار بر توجیه پیدایش موجودات تنها با این دو مفهوم است. در حالی که به نظر مىرسد این دو مفهوم صرفاً مىتوانند تفاوت موجودات را تبیینکنند و براى تبیین حدوث نیازمند مفهوم دیگرى هستیم.