گروه‌بندی هتروتیک و پیش بینی عملکرد هیبریدهای ذرت با استفاده از نشانگرهای SNP

نویسندگان

1 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
10.22124/cr.2022.22005.1721
چکیده

تولید ارقام هیبرید یکی از روش­ های مهم اصلاح ذرت است که می ­تواند بر اساس گروه­بندی هتروتیک ارقام تسهیل شود. در این پژوهش، ابتدا 93 لاین اینبرد ذرت از منابع مختلف براساس داده­های SNP در دو گروه هتروتیک متفاوت، گروه­بندی و سپس تعداد شش لاین از این دو گروه، انتخاب و به­همراه دو لاین B73 و MO17 به­عنوان شاهد در قالب یک طرح دای­آلل کامل تلاقی داده شدند. 64 هیبرید حاصل از تلاقی­ها در قالب طرح لاتیس ساده با سه تکرار در مرکز تحقیقات توتون ارومیه مورد ارزیابی قرار گرفتند. سپس بر اساس داده­های حاصل از عملکرد این هیبریدها و داده­های SNP، عملکرد دانه 1566 هیبرید که بالقوه می­توانند از تلاقی افراد دو گروه هتروتیک حاصل شوند، با مدل خطی مخلوط پیش­بینی شد. نتایج نشان داد که هیبرید H50 (1_4×18_2) دارای عملکرد دانه بیش­تری از هیبرید سینگل­کراس 704 بود. با توجه به اینکه این هیبرید (H50) زودرس­تر از هیبرید شاهد سینگل­کراس 704 (به­عنوان هیبرید غالب منطقه) بود، بنابراین در صورتی که این نتیجه در آزمایش­های تکمیلی نیز تایید شود، آن را می­توان به­عنوان یک هیبرید جدید معرفی کرد. در ادامه آزمایش به­منظور به­ دست آوردن نتایج تکمیلی، تعداد 13 هیبرید شامل H4، H9، H10، H11، H17، H18، H38، H41، H42، H45، H47، H49 و H50 به­عنوان هیبریدهای مطلوب این آزمایش به­همراه هیبریدهای Simon، SC703 و SC704 به­عنوان شاهد در شرایط محیطی کرج مورد ارزیابی مجدد قرار گرفتند. نتایج این ارزیابی نشان داد که هرچند هیبریدهای شاهد SC703، Simon و SC704 به­ترتیب با متوسط 63/12، 01/12 و 64/10 تن در هکتار عملکرد بالایی داشتند، اما هیبرید H50 با متوسط عملکرد دانه 50/10 تن در هکتار، نه­تنها عملکرد مطلوبی داشت، بلکه تعداد روز تا تاسل­دهی و کاکل­دهی کم­تری نیز در مقایسه با هیبریدهای شاهد نشان داد. بنابراین، هیبرید H50 با وجود ویژگی مطلوب زودرسی، عملکرد نسبتاً بالایی نیز داشت و برای ارزیابی در آزمایشات ناحیه‌ای عملکرد به­منظور معرفی آن به­عنوان یک هیبرید جدید پرمحصول و زودرس پیشنهاد می­ شود.