گروهبندی هتروتیک و پیش بینی عملکرد هیبریدهای ذرت با استفاده از نشانگرهای SNP
نویسندگان
1 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استادیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.22124/cr.2022.22005.1721چکیده
تولید ارقام هیبرید یکی از روش های مهم اصلاح ذرت است که می تواند بر اساس گروهبندی هتروتیک ارقام تسهیل شود. در این پژوهش، ابتدا 93 لاین اینبرد ذرت از منابع مختلف براساس دادههای SNP در دو گروه هتروتیک متفاوت، گروهبندی و سپس تعداد شش لاین از این دو گروه، انتخاب و بههمراه دو لاین B73 و MO17 بهعنوان شاهد در قالب یک طرح دایآلل کامل تلاقی داده شدند. 64 هیبرید حاصل از تلاقیها در قالب طرح لاتیس ساده با سه تکرار در مرکز تحقیقات توتون ارومیه مورد ارزیابی قرار گرفتند. سپس بر اساس دادههای حاصل از عملکرد این هیبریدها و دادههای SNP، عملکرد دانه 1566 هیبرید که بالقوه میتوانند از تلاقی افراد دو گروه هتروتیک حاصل شوند، با مدل خطی مخلوط پیشبینی شد. نتایج نشان داد که هیبرید H50 (1_4×18_2) دارای عملکرد دانه بیشتری از هیبرید سینگلکراس 704 بود. با توجه به اینکه این هیبرید (H50) زودرستر از هیبرید شاهد سینگلکراس 704 (بهعنوان هیبرید غالب منطقه) بود، بنابراین در صورتی که این نتیجه در آزمایشهای تکمیلی نیز تایید شود، آن را میتوان بهعنوان یک هیبرید جدید معرفی کرد. در ادامه آزمایش بهمنظور به دست آوردن نتایج تکمیلی، تعداد 13 هیبرید شامل H4، H9، H10، H11، H17، H18، H38، H41، H42، H45، H47، H49 و H50 بهعنوان هیبریدهای مطلوب این آزمایش بههمراه هیبریدهای Simon، SC703 و SC704 بهعنوان شاهد در شرایط محیطی کرج مورد ارزیابی مجدد قرار گرفتند. نتایج این ارزیابی نشان داد که هرچند هیبریدهای شاهد SC703، Simon و SC704 بهترتیب با متوسط 63/12، 01/12 و 64/10 تن در هکتار عملکرد بالایی داشتند، اما هیبرید H50 با متوسط عملکرد دانه 50/10 تن در هکتار، نهتنها عملکرد مطلوبی داشت، بلکه تعداد روز تا تاسلدهی و کاکلدهی کمتری نیز در مقایسه با هیبریدهای شاهد نشان داد. بنابراین، هیبرید H50 با وجود ویژگی مطلوب زودرسی، عملکرد نسبتاً بالایی نیز داشت و برای ارزیابی در آزمایشات ناحیهای عملکرد بهمنظور معرفی آن بهعنوان یک هیبرید جدید پرمحصول و زودرس پیشنهاد می شود.