اثر مصرف کودهای زیستی و پوترسین بر مولفه های پرشدن دانه و انتقال مجدد ماده خشک تریتیکاله (Triticosecale Wittmack) در شرایط محدودیت آبی

نویسندگان

1 استاد، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 استاد، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22124/cr.2022.22374.1726
چکیده

به­منظور بررسی تاثیر مصرف کودهای زیستی و پوترسین بر مولفه­های پر شدن دانه، انتقال مجدد ماده خشک و عملکرد دانه تریتیکاله در شرایط محدودیت آبی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی در سال زراعی 99-1398 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل به­عنوان شاهد و قطع آبیاری در 50 درصد مراحل آبستنی و سنبله­دهی به‌ترتیب به­عنوان محدودیت شدید و ملایم آبی)، مصرف کودهای زیستی در چهار سطح (عدم مصرف به­عنوان شاهد، مصرف ورمی­کمپوست، میکوریزا، مصرف توام ورمی‌کمپوست و میکوریزا) و محلول­پاشی پوترسین (محلول­پاشی با آب به­­­­عنوان شاهد و محلول­پاشی 4/0 و 8/0 میلی­مولار) بودند. نتایج نشان داد که مصرف توام ورمی‌کمپوست و میکوریزا به­همراه محلول‌پاشی 8/0 میلی‌مولار پوترسین در شرایط آبیاری کامل، موجب کاهش انتقال مجدد ماده خشک از ساقه (59/34 درصد) و اندام هوایی (76/28 درصد) و سهم این فرآیندها در عملکرد دانه (به‌ترتیب 14/94 و 74/85 درصد) نسبت به شرایط عدم مصرف کودهای زیستی و پوترسین در تیمار قطع آبیاری در مرحله آبستنی شد. همچنین مصرف توام ورمی‌کمپوست و میکوریزا به­همراه محلول‌پاشی 8/0 میلی‌مولار پوترسین در تیمار آبیاری کامل، وزن ریشه (11/62 درصد)، حجم ریشه (17/63 درصد)، فتوسنتز جاری (53/85 درصد) و سهم این فرآیند در عملکرد دانه (65/28 درصد)، طول دوره پر شدن دانه (37/20 درصد) و عملکرد دانه (6/39 درصد) را نسبت به عدم مصرف کودهای زیستی و پوترسین در تیمار قطع آبیاری در مرحله آبستنی افزایش داد. بر اساس نتایج این آزمایش به­نظر می­رسد مصرف کودهای زیستی و پوترسین با بهبود فتوسنتز جاری و مولفه­های پر شدن دانه، می‌توانند عملکرد دانه تریتیکاله را در شرایط محدودیت آبی افزایش دهند.