فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گاهی حیثیت اشخاص از سوی کسی هتک می‌شود که در کشور دیگری حضور دارد و با اقامۀ دعوا از جانب زیان‌دیده، دعوایی بین‌المللی پدید می‌آید که نیازمند تعیین صلاحیت است. با توجه به عمدی بودن افترا، به‌کارگیری قاعدۀ صلاحیتی که بر نیت زیان‌زننده و آثار آن در محل خاصی توجه داشته باشد، سودمند به‌نظر می‌آید. اما چنین قاعدۀ صلاحیتی چگونه می‌تواند به‌طور مطلوبی به‌کار گرفته شود؟ آیا در حقوق ایران و ایالات متحدۀ امریکا به ضابطۀ یادشده توجه شده است؟ نگارندۀ این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای تلاش دارد تا ضمن مطالعۀ رویکرد نظام‌های حقوقی یادشده، به‌کارگیری قاعدۀ صلاحیت مبتنی بر نیت زیان‌زننده و آثار آن را ارزیابی کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، حقوق ایالات متحدۀ امریکا قاعدۀ صلاحیتی را مقرر کرده است و مطابق آن، دادگاه محلی صلاحیت رسیدگی به دعوای افترا را دارد که نقطۀ کانونی لطمۀ واردآمده به حیثیت زیان‌دیده و رفتار زیان‌بار عمدی زیان‌زننده است. اما در حقوق ایران، چنین ضابطه‌ای مورد توجه قانون‌گذاران قرار نگرفته است. تحلیل یافته‌های این پژوهش آشکار می‌سازد، به‌کارگیری ضابطۀ یادشده می‌تواند عدالت را میان طرفین برقرار سازد، اما انعطاف‌پذیری زیاد آن سبب چندگانگی رویکرد دادگاه‌ها در اعمال صلاحیت خواهد شد.