فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بخش‌هایی از ایران کمبود رطوبت و تنش خشکی در مراحل پایانی رشد گندم، سبب کاهش عملکرد آن می‌شود. استفاده از برخی تیمارهای کودی می‌تواند به کاهش آسیب­های ناشی از این تنش کمک کند. به‌منظور بررسی اثرات کود ورمی­کمپوست و محلول‌پاشی عنصر روی بر عملکرد، اجزای عملکرد و صفات کیفی گندم نان (رقم چمران2) تحت شرایط تنش محدودیت رطوبت انتهای فصل، آزمایشی به‌صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با هشت تیمار و سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان طی سال زراعی 98-1397 انجام شد. عامل اصلی شامل تنش محدودیت رطوبت در دو سطح (آبیاری کامل تا انتهای فصل رشد و قطع آبیاری از ابتدای مرحله پر شدن دانه) و عامل فرعی شامل ترکیب فاکتوریل دو فاکتور یعنی ورمی­کمپوست در دو سطح (عدم کاربرد و کاربرد ورمی­کمپوست به­میزان پنج‌تن در هکتار) و محلول‌پاشی عنصر روی در دو سطح (محلول‌پاشی با آب خالص و محلول‌پاشی سه در هزار سولفات روی معادل 36/0 گرم در متر مربع) بودند. نتایج نشان داد که تنش رطوبتی باعث کاهش معنی­دار وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت و افزایش عدد فالینگ شد. اثر متقابل سه­گانه تنش رطوبتی، ورمی­کمپوست و کاربرد روی بر درصد پروتئین و رسوب زلنی معنی­دار بود. ورمی­کمپوست سبب افزایش عملکرد دانه، عملکرد زیستی، شاخص برداشت، درصد پروتئین و رسوب زلنی و کمیت و کیفیت گندم به‌ویژه تحت شرایط عدم تنش رطوبتی شد. محلول‌پاشی روی نیز به­طور معنی­داری عملکرد دانه، عملکرد زیستی، محتوای روی دانه، درصد پروتئین و رسوب زلنی را افزایش داد. در مجموع نتایج این آزمایش نشان داد که کاربرد تلفیقی و نیز جداگانه ورمی­کمپوست و محلول‌پاشی روی موجب کاهش خسارت کمبود رطوبت بر عملکرد کمی و کیفی گندم شد و بنابراین، کاربرد آن‌ها به‌عنوان یک راهکار مناسب در منطقه خرم‌آباد به­ویژه تحت شرایط محدودیت رطوبت آخر فصل توصیه می­شود.