ماکس وبر و جنگ سرد فرهنگی در ایران
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبایی (ره) دانشگاه تهران ایران
doi
10.22059/jsr.2025.372990.1951چکیده
ماکس وبر امروزه وسیعاً بهعنوان یکی از پدران بنیانگذار جامعهشناسی شناخته شده و آرای او در دانشگاهها تدریس میشود. بسیاری از جامعهشناسان ایرانی نیز به انحای گوناگون خود را متأثر وبر دانسته و در تحقیقات خود از آرای او برای فهم وضعیت اجتماعی در ایران کمک میگیرند. در این مقاله، تلاش شده است تا با بررسی لحظه و موقعیتِ تاریخی ورود اندیشههای وبر به ایران در دهۀ 1340 شمسی، نشان داده شود که حضور وبر در ایران را بهتر میتوان درک کرد اگر او را در بستر «جنگ سرد فرهنگی»ای در نظر بگیریم که در این دوران، فضای فکری ایران را متأثر ساخته بود. در این نگاه، وبر متفکری قلمداد میشود که از خلالِ تفاسیری جنگ سردی به ایرانیان رسیده، در نهادهایی جنگ سردی بازتولید شده و در بستری جنگ سردی بر ایرانیان تأثیر گذاشته است. در این چارچوب نشان داده خواهد شد که موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در دانشگاه تهران مهمترین نقش را در معرفی اولیۀ وبر به ایرانیان داشته است و در این مسیر، متون دو تن از مهمترین مفسران وبر، یعنی تالکوت پارسونز و ریمون آرون سهمی بسزا داشتهاند.
