فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع شناسایی در حقوق بین‌الملل یا حق‌های مکتسبۀ مورد احترام در فقه امامیه، به نحوی به‌عنوان اصل حاکم، در پی تنبیه حقوقی متجاوزان به اصول بنیادین و قواعد آمره در فقه و حقوق بین‌الملل بوده، از طریق مواجه کردن متجاوز با «نقیضِ مقصود»، وضعیت‌ نشئت‌یافته در اثر ظلم یا نقض جدی قواعد آمره را بلااعتبار فرض می‌نماید. بر این اساس، هدف اصلی نگارندگان پژوهش حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی و حقوقی نگاشته شده، بررسی تطبیقی قاعدۀ «عرق ظالم» و «تعهد به عدم ‌شناسایی وضعیت ناشی از نقض جدی قاعدۀ آمره» از حیث مبانی، دامنۀ شمول و آثار اجرایی این دو نهاد حقوقی است که می‌تواند در درک بهتر مبانی مسئولیت و تعهدات بین‌المللی در نظام‌های حقوقی مختلف و تقویت عدالت در سطح ملی و بین‌المللی مؤثر باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که این دو مفهوم، با وجود برخی اشتراکات ازجمله ماهیت پیشگیرانه- تعقیبی نسبت به نقض قاعدۀ آمره و وقوع ظلم، از حیث گستره واجد برخی تفاوت‌ها هستند؛ برای نمونه، گستردگی دامنۀ شمول قاعدۀ فقهی عرق ظالم به‌واسطۀ تمرکز بر فعل ظالمانه که می‌تواند فراتر از نقض تعهدات قانونی عمل کند.