اثربخشی آموزش ذهن ­آگاهی بر سلامت روان و نشخوار ذهنی زنان سالمند مضطرب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

3 استادیار، گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.

doi
10.22123/chj.2025.494558.2147
چکیده

مقدمه: سالمندی یک فرایند طبیعی و دوره‌ تحول روانی در مسیر زندگی است که در عملکرد و شکل اندام بیرونی و درونی بدن تغییراتی ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش ذهن­آگاهی بر سلامت روان و نشخوار ذهنی زنان سالمند مضطرب انجام شد. مواد و روش­ها: این پژوهش به روش نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل زنان سالمند مضطرب مراجعه­کننده به مراکز روان‌شناختی شهر گرگان در سه ماهه دوم سال 1403 به تعداد 94 نفر بود. تعداد 30 نفر به روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب و به ­صورت تصادفی در گروه­های مداخله (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جای­دهی شدند. برای جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه­های سلامت روان (Goldberg و Hillier) و نشخوار ذهنی (Nolen-Hoeksema و همکاران) استفاده شد. گروه مداخله 8 جلسه تحت برنامه آموزش ذهن­آگاهی (van Son و همکاران) قرار گرفت. گروه کنترل  آموزشی دریافت نکرد. داده­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه­وتحلیل شدند.یافته­ ها: در گروه مداخله، میانگین و انحراف معیار نمره سلامت روان در پیش‌آزمون و پس‌آزمون به ترتیب 06/2±42/43 و 27/1±35/36 و نمره نشخوار ذهنی 06/2±57/58 و 35/1±14/52 بود (001/0p˂). در گروه کنترل میانگین و انحراف معیار نمره سلامت روان در پیش‌آزمون و پس‌آزمون به ترتیب 23/2±28/44 و 81/1±71/43 و نمره نشخوار ذهنی 02/2±35/59 و 72/1±71/58 بود (001/0p˂).نتیجه­ گیری: یافته­های مطالعه حاضر نشان داد استفاده از محتوا و دستورالعمل­های آموزش ذهن­آگاهی در افزایش سلامت روان و کاهش نشخوار ذهنی زنان سالمند مضطرب مفید است. بنابراین استفاده از این برنامه آموزشی توصیه می­شود.