اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر سلامت روان و نشخوار ذهنی زنان سالمند مضطرب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
3 استادیار، گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
4 استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.
doi
10.22123/chj.2025.494558.2147چکیده
مقدمه: سالمندی یک فرایند طبیعی و دوره تحول روانی در مسیر زندگی است که در عملکرد و شکل اندام بیرونی و درونی بدن تغییراتی ایجاد میکند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش ذهنآگاهی بر سلامت روان و نشخوار ذهنی زنان سالمند مضطرب انجام شد. مواد و روشها: این پژوهش به روش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل زنان سالمند مضطرب مراجعهکننده به مراکز روانشناختی شهر گرگان در سه ماهه دوم سال 1403 به تعداد 94 نفر بود. تعداد 30 نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروههای مداخله (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایدهی شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای سلامت روان (Goldberg و Hillier) و نشخوار ذهنی (Nolen-Hoeksema و همکاران) استفاده شد. گروه مداخله 8 جلسه تحت برنامه آموزش ذهنآگاهی (van Son و همکاران) قرار گرفت. گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیهوتحلیل شدند.یافته ها: در گروه مداخله، میانگین و انحراف معیار نمره سلامت روان در پیشآزمون و پسآزمون به ترتیب 06/2±42/43 و 27/1±35/36 و نمره نشخوار ذهنی 06/2±57/58 و 35/1±14/52 بود (001/0p˂). در گروه کنترل میانگین و انحراف معیار نمره سلامت روان در پیشآزمون و پسآزمون به ترتیب 23/2±28/44 و 81/1±71/43 و نمره نشخوار ذهنی 02/2±35/59 و 72/1±71/58 بود (001/0p˂).نتیجه گیری: یافتههای مطالعه حاضر نشان داد استفاده از محتوا و دستورالعملهای آموزش ذهنآگاهی در افزایش سلامت روان و کاهش نشخوار ذهنی زنان سالمند مضطرب مفید است. بنابراین استفاده از این برنامه آموزشی توصیه میشود.