فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: این پژوهش با هدف تحلیل رویکرد مینیمالیسم و تحلیل ابعاد آن در شکل گیری هویت مصرف کننده انجام شده است. در ادبیات موجود، اگرچه مینیمالیسم به عنوان واکنشی به مصرف گرایی افراطی مطرح شده، اما ابعاد روانشناختی و هویتی این رویکرد و چگونگی تأثیر آن بر بازتعریف مفهوم «مصرف تظاهری» همچنان مورد بحث است. این پژوهش با هدف ارائه تحلیلی از رابطه میان مینیمالیسم، مصرف تظاهری و هویت مصرف کننده انجام شده است.روش پژوهش: برای مطالعه این پدیده در بستر فرهنگی و اجتماعی ایران، داده‌های ۴۴۱ فرد آشنا با سبک زندگی مینیمالیستی به روش پیمایش مطالعه و تحلیل شد. سه بعد کلیدی «سادگی داوطلبانه»، «مصرف مسئولانه» و «خرید محتاطانه» به‌طور معناداری رفتار مصرف تظاهری را پیش‌بینی می‌کنند.یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد که سادگی داوطلبانه، خرید محتاطانه و مصرف مسئولانه   بر مصرف تظاهری اثر می‌گذارند. همچنین تحلیل نقش متغیرهای تعدیل‌گر نشان داد که استقلال‌طلبی تنها در رابطه با مصرف مسئولانه به‌صورت معنادار ظاهر می‌شود و انگیزه نمایشی آن را تقویت می‌کند، در حالی که برای سادگی داوطلبانه و خرید محتاطانه، بیشتر به‌عنوان یک انتخاب فردی باقی می‌ماند .نتیجه‌گیری: نتایج نشان می دهد که مینیمالیسم در بستر فرهنگی ایران به طور کامل به معنای نفی تظاهر نیست، بلکه نوعی بازتعریف تظاهر در قالب سادگی و عقلانیت مصرفی است. به بیان دیگر، در حالی که مینیمالیسم در ادبیات نظری جهانی بیشتر به عنوان جنبشی ضدمصرف گرایی و مبتنی بر درونگرایی مطرح است، در ایران سادگی خود به نمادی از آگاهی، تمایز اجتماعی و حتی منزلت فرهنگی تبدیل شده است. بنابر این اگرچه حامیان مینیمالیسم در ظاهر در پی کاهش نمایش مادی گرایی اند، اما در عمل، از سادگی به عنوان ابزاری برای نمایش آگاهی، مسئولیت اجتماعی و هوشمندی اقتصادی خود استفاده می کنند. در نهایت می توان گفت گرایش به این رویکرد نه نفی مطلق نمایشگری است و نه صرفاً بازتولید مصرف گرایی، بلکه تلاشی برای ایجاد توازن میان تمایل به دیده شدن و نیاز به معنا در بستر اجتماعی معاصر ایران است