ارزیابی مزرعه‌ای چند قارچ‌کش در کنترل بیماری سوختگی غلاف برگ برنج در شمال ایران

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، رشت، ایران

2 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 محقق، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، رشت، ایران

4 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، آمل، ایران

5 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، رشت، ایران

doi
10.22124/cr.2021.20647.1690
چکیده

بیماری سوختگی غلاف برگ برنج ناشی از قارچ Rhizoctonia solani AG1- IA یکی از بیماری­های مهم برنج از لحاظ اقتصادی در دنیا می‌باشد. این بیماری به­کمک قارچ‌کش‌ها کنترل می‌شود و تا کنون هیچ رقم مقاوم برای این بیماری معرفی نشده است. به­منظور جلوگیری از بروز مقاومت در سویه‌های بیمارگر قارچ نسبت به قارچ‌کش‌ها، معرفی قارچ‌کش‌های جدید با نقاط اثر متفاوت و متعلق به گروه‌های مختلف، از ضروریات مدیریت تلفیقی بیماری می‌باشد. بنابراین، در تحقیق حاضر کارایی قارچ‌کش تیفلوزامید (Thifluzamide 24% SC) در کنترل بیماری سوختگی غلاف برگ برنج در شمال ایران ارزیابی و با کارایی قارچ­کش­های ناتیوو و تیلت مقایسه شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزارع مؤسسه تحقیقات برنج کشور در رشت و آمل در سال‌ 1398 انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل نوع قارچ­کش در هفت سطح (تیفلوزامید در مقادیر 200، 250، 300 و 350 میلی­لیتر در هکتار به­همراه قارچ­کش­های ناتیوو و تیلت و بدون استفاده از قارچ­کش به­عنوان شاهد) و دفعات سم­پاشی در دو سطح (یک­بار 24 ساعت بعد از مایه‌زنی مصنوعی بوته­ها با عامل بیماری و دو بار 24 ساعت و 15 روز پس از مایه‌زنی مصنوعی بوته‌ها با عامل بیماری) بودند. صفات اندازه­گیری شده نیز شامل شدت و وقوع بیماری سوختگی غلاف برگ و عملکرد محصول بود. نتایج به­دست آمده از این آزمایش نشان داد که برای کنترل بیماری سوختگی غلاف برگ برنج در استان‌های گیلان و مازندران، یک­بار سم­پاشی مزرعه با قارچ‌کش تیفلوزامید با غلظت 300 میلی­لیتر در هکتار ضروری است، اما در صورت فراهم بودن شرایط برای توسعه و تشدید بیماری، تکرار سم­پاشی به فاصله 15 روز بعد از سم‌پاشی اول توصیه می‌شود. همچنین برای جلوگیری از بروز مقاومت در مقابل قارچ‌کش‌ها و نیز استفاده تناوبی از آن­ها، می‌توان از قارچ‌کش‌های ناتیوو و یا تیلت در تناوب با قارچ‌کش تیفلوزامید استفاده کرد.