مقایسه اثربخشی زوجدرمانی طرحوارهای با زوجدرمانی هیجانمدار بر سبکهای حل تعارض در زوجین ناسازگار: یک مطالعه نیمهتجربی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاداسلامی، اراک، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاداسلامی، اراک، ایران.
3 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاداسلامی، اراک، ایران.
doi
10.22123/chj.2025.514833.2176چکیده
مقدمه: مشاوره در کاهش ناسازگاری زناشویی کارساز است، ولی چگونگی انجام و فرایند درمان زوجین معمولاً بیان نمیشود. در نتیجه، نیاز به درک بهتر چگونگی انجام رویکردهای زوجدرمانی با زوجین ناسازگار وجود دارد. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی زوجدرمانی طرحوارهای با زوجدرمانی هیجانمدار بر سبکهای حل تعارض در زوجین ناسازگار انجام شد. مواد و روشها: پژوهش نیمهتجربی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و گروه کنترل با پیگیری دوماهه بود. تمامی زوجین ناسازگار مراجعهکننده به مرکز مشاوره آسایش تهران در سال 1403-1402 جمعیت آماری پژوهش را به تعداد 160 نفر زن و شوهر (80 زوج) تشکیل دادند. با نمونهگیری هدفمند تعداد 90 نفر انتخاب و با تخصیص تصادفی ساده در سه گروه مساوی گمارش شدند. گردآوری دادهها با پرسشنامه سازگاری زناشویی Spanier و پرسشنامه سبکهای حل تعارض Rahim انجام شد. مداخلات درمانی طی 10 جلسه (یک جلسه 90 دقیقهای در هفته) برای گروههای آزمایش اعمال شد. دادهها توسط آنالیز واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر تحلیل شدند. یافتهها: نمرات سبکهای یکپارچگی (142/35=F و 626/0=η)، مصالحه (561/24=F و 539/0=η)، مسلط (220/29=F و 582/0=η)، ملزم شده (152/21=F و 502/0=η)، اجتنابی (649/67=F و 753/0=η)، حل تعارض سازنده کل (601/48=F و 698/0=η) و حل تعارض غیرسازنده کل (761/87=F و 807/0=η) در گروههای آزمایش، در مقایسه با گروه کنترل بهطور معنیداری بهبود یافت و در مرحله پیگیری پایدار بود (05/0>p). آزمون بنفرونی بین دو شیوه درمانی از نظر میزان اثربخشی، تفاوت معنیداری نشان نداد. نتیجهگیری: براساس یافتهها، زوجدرمانی طرحوارهای و زوجدرمانی هیجانمدار در حل تعارض زناشویی سودمند هستند و درمانگران می توانند از این رویکردها در جهت غنیسازی روابط زوجین ناسازگار استفاده نمایند.