جامعه شناسی پهلوانی (تاریخیت و اکنونیت ورزش باستانی-پهلوانی در کرمانشاه)

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه رازی

doi
10.22059/jsr.2024.363455.1889
چکیده

تاریخ، داستان و سرگذشت حیات اجتماعی و پدیدههای جمعی است. تحلیل و تفحص روشمند پدیده‌های تاریخی در گام اول هاله و ابهام تقدس را از آنها می‌زداید و در نهایت به نوعی از خودآگاهی تاریخی می‌انجامد که به معنای درک دیالکتیک موجود در بطن در پدیده‌هاست. پهلوانی پدیده‌ای است که در این نوشتار، در فضای اجتماعی کرمانشاه بررسی شده است تا ضمن توصیف سرگذشت، تغییرات، ضرورت و امکان آن، با نگاهی جامعه‌شناسانه تحلیل و تفسیر شود. از نظر روششناختی، منظومهای از فنون آماری، اسنادی تاریخی و تحلیل نشانهشناختی و گفتمانی، و مصاحبه، بسته به پرسشهای پژوهش بهکار گرفتهشده است. مقاله پس از ارائه تصویری تاریخی از موضوع، ضمن توضیح کارکرد‌های جامعه‌شناختی پدیده پهلوانی (از جمله هویت‌سازی و انسجام و …)، آن را از جهاتی مانند منطق اجتماعی، ساختار، قشربندی، ویژگی‌های فرم و محتوا، اسطورگی و در نهایت نسبت آن با پدیده‌های هم‌ارز امروزی تحلیل می‌کند. تز اصلی این است که پدیده پهلوانی بهرغم تلاش‌های فراوان برای نمادینه‌کردن (یا ایدئولوژیک‌شدن)، پدیده‌ای چندبعدی است، اما در دوره‌های مختلف، بسته به اوضاع اجتماعی، یکی از ابعاد آن (برای مثال، بُعد قهرمانی، بُعد ملی‌گرا، بُعد آیینی) برجسته شده است. همچنین، به دلیل منطق اجتماعی جهان معاصر که بیشتر بر بنیان‌های فنی (تکنولوژیک) و مصرف متکی است، تغییراتی بر این پدیده وارد آمده است که آن را از زیست‌جهان جاکن کرده است و در نظام مصرفی کلان‌تری وارد کرده است که بیشتر بر مصرف نشانه‌ها استوار است.