دستور موقت در مکانیسم داوری اضطراری (همراه با مطالعۀ تطبیقی)‏

نویسندگان

1 گروه حقوق تجارت بین‌الملل، داتشکدۀ حقوق، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران‏

2 دانشکدۀ حقوق، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران‏

doi
10.22059/jcl.2024.370700.634599
چکیده

تعیین تکلیف امور فوری در داوری تجاری بین‌المللی به‌خصوص قبل از تشکیل دیوان داوری، همیشه در داوری بین‌المللی به‌عنوان یک مسئلۀ چالش‌برانگیز مطرح بوده است. داوری اضطراری، سازوکاری است که به‌موجب آن یکی از طرفین داوری می‌تواند قبل از تشکیل دیوان داوری و در شرایط فوری، از داور اضطراریِ منتخب از سوی سازمان داوری یا اشخاص حقیقی یا حقوقیِ مورد توافق طرفین تقاضای صدور دستور موقت نماید. اما آیا چنین داوری همچون خود داوران دیوان داوری، اختیار صدور دستور موقت را دارد؟ به فرض مثبت بودن پاسخ، در چه شرایطی و چگونه؟ و اینکه آیا دستورات آنها در دادگاه‌های ملی قابل شناسایی و اجراست؟ یافته‌های پژوهش حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته است، نشان می‌دهد که اولاً علی‌رغم نبود معیارهایی برای صدور دستور موقت از سوی داور اضطراری، او می‌تواند از همان معیارهایی که برای دیوان‌های داوری درنظر گرفته شده است استفاده کند، اما باید عنصر فوریت را با دقت بیشتری مورد توجه قرار دهد؛ دوم اینکه دستور موقت صادر‌شده از جانب داور اضطراری برای طرفین الزام‌آور است؛ سوم، دیوان داوری که متعاقباً تشکیل می‌گردد، می‌تواند تصمیم داور اضطراری را حسب مورد لغو یا اصلاح کند و یا تغییر دهد؛ چهارم، صلاحیت داور اضطراری برای صدور دستور موقت صرفاً تا قبل از تشکیل دیوان داوری است و بعد از تشکیل دیوان یادشده، دیگر هیچ اختیاری ندارد و سرانجام اینکه شناسایی و اجرای دستور موقت داور اضطراری در دادگاه‌های ملی، حکمش همچون دستور موقت صادره از سوی دیوان‌های داوری است.