امکان‌سنجی کشت سورگوم علوفه‌ای (Sorghum bicolor L.) بعد از برداشت غلات پاییزه در مناطق نیمه‌خشک با استفاده از منطق فازی

نویسندگان

1 استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

doi
10.22124/cr.2021.19255.1654
چکیده

امکان‌سنجی اراضی شرایط را برای تصمیم‌گیری دقیق هر کشت و مدیریت آن در هر منطقه فراهم می‌کند. به‌همین منظور برای امکان‌سنجی کشت سورگوم علوفه‌ای بعد از برداشت غلات پاییزه در اراضی استان لرستان از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) و منطق فازی استفاده شد. ابتدا اطلاعات مربوط به دمای کمینه، بیشینه، متوسط، ارتفاع از سطح دریا، شیب، اسیدیته، بافت، پتاسیم قابل‌دسترس، فسفر قابل‌دسترس، ماده آلی و نیتروژن کل خاک جمع‌آوری شد و پس از انتقال آن‌ها به محیط GIS لایه‌های اولیه رستری آن‌ها در محدوده اراضی زراعی تهیه گردید و با کمک منطق فازی استانداردسازی شدند. وزن هر عامل محیطی با استفاده از ANP مشخص شد و در نهایت با ترکیب لایه‌های وزن‌دار شده لایه نهایی تناسب‌بندی محدوده مورد مطالعه تولید شد و به چهار طبقه خیلی‌مناسب، مناسب، ضعیف و نامناسب تقسیم گردید. نتایج حاصل از ارزیابی اراضی نشان داد بیشترین سطح از محدوده مورد مطالعه در طبقه مناسب (38/92 درصد) قرار گرفت و طبقات خیلی‌مناسب و ضعیف به‌ترتیب با 99/6 و 63/0 درصد از کل اراضی مورد مطالعه را شامل شدند. طبقه خیلی‌مناسب در مرکز، جنوب غربی و شمال شرقی استان، طبقه مناسب در کل استان و طبقه ضعیف در شرق استان مشاهده شد. بررسی عوامل مؤثر بر کشت سورگوم علوفه‌ای در استان لرستان نشان داد تنوع این عوامل در مناطق مختلف موجب کاهش استعداد اراضی از طبقه خیلی‌مناسب به مناسب و ضعیف شد و دمای کمینه در اواخر دوره رشد، ماده آلی، نیتروژن کل و ارتفاع از سطح دریا بیشترین محدودیت را ایجاد کردند.