فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات ساختاری و فرهنگی سالیان اخیر در ایران، اهمیت بررسی همبستگی‌های نسلی را دوچندان نموده است. بر این اساس در این مقاله به گونه‌شناسی روابط میان والدین و فرزندان پرداخته‌ایم. جامعه آماری این پیمایش مقطعی، زنان و مردان 18 سال و بالاتر در شهر تهران بوده که حداقل یک والد زنده داشته و هم سکنا نبوده‌اند. 1000 نمونه به شیوه خوشه‌ای چند مرحله‌ای از 30 حوزه شهر تهران انتخاب شده‌ و تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از روش تحلیل طبقه پنهان و نرم‏افزار Mplus انجام شده‌ است. یافته‌ها نشان از وجود چهارگونه همبستگی‌ نسلی در شهر تهران دارد. به‌طوری که خانواده‌گرایی دوسویه (زندگی در نزدیکی، تماس مکرر، تایید هنجارهای تعهد خانوادگی، حمایت ابزاری از سوی والدین به فرزندان و فرزندان به والدین، حمایت مالی والدین از فرزندان)، در 1/38 درصد، خانواده‌گرایی نزولی (زندگی در نزدیکی، تماس مکرر، تأیید هنجارهای تعهد خانواده، کمک از والدین به فرزندان)، در 27 درصد، خانواده‌گرایی صعودی (زندگی در نزدیکی، تماس مکرر، تأیید هنجارهای تعهد خانواده و کمک از فرزندان به والدین)، در2/5 درصد و روابط خودمختار (زندگی نکردن در نزدیکی، تماس کم، رد هنجارهای تعهد خانواده، و مبادلات حمایتی اندک) در 7/29 درصد از پاسخگویان گزارش شده است. به‌طور کلی می‌توان گفت همبستگی نسلی در شهر تهران از یک الگوی خاص پیروی نکرده و تنوعی از همبستگی نسلی از همبستگی دوسویه تا روابط خودمختار وجود دارد. علیرغم گستردگی خانواده‌گرایی در شهر تهران، شیوع روابط خودمختار، در حدود یک‌سوم از پاسخگویان، توجه ویژه و سیاست‌های بهینه را می‌طلبد.