فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در طول تاریخ ایده پیشرفت یکی از موضوعات اصلی اندیشمندان بوده است. ابتنا به علم و فناوری برای دستیابی به پیشرفت و بهبود مستمر کیفیت زندگی به یکی از اصول جهان شمول تبدیل شده است. بهره‌مندی از هوش مصنوعی به عنوان یکی از پیشرفت‌های فناورانه به منظور توانمندسازی انسان در محاسبه‌گری، پیش‌بینی و شکل‌دهی به آینده مطلوب مورد توجه متخصصان و دانشمندان قرار گرفته است. گسترش بکارگیری هوش مصنوعی در اکتشافات علمی موجب پیداش تحولات هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی در علم شده است. هدف این مقاله تبیین چگونگی بهره‌مندی از هوش‌مصنوعی برای ارتقای توان اکتشافات علمی و دانش‌ورزی انسانی در فرایند پیشرفت علم است. پرسش اصلی این مقاله آن است که هوش مصنوعی چگونه امکان گذار از علوم عادی به علوم پساعادی را مهیا ساخته است؟روش‌های استفاده شده در این مقاله عبارتند از: مطالعات اسنادی و تحلیل روند به منظور بررسی چگونگی نفوذ هوش مصنوعی در پیشرفت علم و فناوری. یافته‌های اصلی این مقاله عبارتند از: پیشرفت علم از حیث ساختار، کارکرد، روش و عاملیت انسان به شیوه‌ای بنیادین توسط هوش مصنوعی دستخوش تحول شده است. این وضعیت باعث شکل‌گیری نوعی استیلا و انقیاد نوین در علم می‌شود که به شکل مستمر شکاف میان بهره‌برداران و محرومان از هوش مصنوعی به دلیل دسترسی‌های نابرابر به فناوری‌های نوین تشدید خواهد شد.