مقایسه اثربخشی آموزش ذهن‏آگاهی و آموزش کارکردهای اجرایی بر شاخص‏های خودکارآمدی دانش‏آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر همدان در سال 1403

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاداسلامی تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22123/chj.2025.499311.2153
چکیده

مقدمه: خودکارآمدی و باور به خود می‏تواند نقش مؤثری در موقعیت‏های اجتماعی-تحصیلی دانش‏آموزان داشته باشد. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی برنامه‏های آموزش ذهن‏آگاهی و کارکردهای اجرایی بر شاخص‏های خودکارآمدی دانش‏آموزان دختر انجام شد.مواد و روش‌ها: پژوهش، نیمه‏آزمایشی با طرح پیش‏آزمون‏-پس‏آزمون و گروه کنترل بود. تمامی دانش‏آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر همدان در سال 1403-1402 (1205 نفر) جمعیت آماری پژوهش را تشکیل دادند که با نمونه‏گیری تصادفی خوشه‏ای چند مرحله‏ای تعداد 60 نفر انتخاب و به‏شیوه تصادفی در سه گروه 20 نفری گمارش شدند. داده‏ها توسط چک‏لیست اطلاعات دموگرافیک و پرسش‏نامه خودکارآمدی عمومی Sherer و Maddux گردآوری شدند. آموزش ذهن‏آگاهی طی 8 جلسه و آموزش کارکردهای اجرایی طی 10 جلسه برای گروه‏های آزمایش اعمال شد. گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. داده‏ها توسط آنالیز کوواریانس چندمتغیری تحلیل شد.یافته‌ها: آموزش ذهن‏آگاهی و کارکردهای اجرایی نسبت به گروه کنترل باعث بهبود شاخص‏های آغاز رفتار (از 456/6=F و 138/0p در پس‏آزمون)، تکمیل رفتار (از 058/21=F و 454/0p در پس‏آزمون)، رویارویی با موانع (از 101/2=F و 151/0p در پس‏آزمون) و نمره کل خودکارآمدی (از 024/112=F و 143/0p در پس‏آزمون) شدند. آزمون تعقیبی بن‏فرونی بین اثربخشی دو برنامه آموزشی تفاوت معنی‏داری نشان نداد.نتیجه‌گیری:  با توجه به نتایج، درمانگران و مربیان فعال در عرصه یادگیری می‏توانند جهت بهبود خودکارآمدی دانش‏آموزان استفاده از روش‏های آموزش ذهن‏آگاهی و کارکردهای اجرایی را در کنار سایر برنامه‏های آموزشی مدنظر قرار دهند.