نقش و عملکرد شعبۀ شورا در فرایند دادرسی کیفری در بلژیک

نویسندگان

1 گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران‏

2 گروه حقوق کیفری، دانشگاه کاتولیک لوون، بروکسل، بلژیک‏

3 گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.‏

doi
10.22059/jcl.2024.376395.634637
چکیده

در بلژیک علاوه بر بازپرس و دادستان و قاضی دادگاه، شعبۀ شورا نیز در فرایند دادرسی کیفری پیش‌بینی شده است. کارکرد این شعبه، ایجاد حلقۀ واسط میان مرحلۀ تحقیقات مقدماتی و دادرسی است. شعبۀ شورا صرفاً در زمینۀ جنایات و جنحه‌ها صلاحیت دارد. این شعبه پس از انجام تحقیقات در دادسرا و قبل از ارسال پرونده به دادگاه، به بررسی مجدد پرونده پرداخته تا از ارسال پرونده‌هایی که ادلۀ اندکی مبنی بر مجرمیت متهم دارند، به دادگاه جلوگیری شود. برخلاف تصور اولیه مبنی بر زائد بودن آن و ایجاد اسباب اطالۀ دادرسی، این شعبه با صلاحیت صدور قرارهای مختلف ازجمله منع تعقیب، جلب به دادرسی، بطلان دلیل و بازداشت موقت، نقش مؤثری در تضمین حقوق دفاعی متهم دارد. هرچند که در حال حاضر به دلیل کمبود نیروی انسانی در دستگاه قضایی ایران که عمدتاً ناشی از کمبود منابع مالی برای جذب نیروی جدید است، پیش‌بینی نهادی نظیر شعبۀ شورا در ایران کمی آرمان‌گرایانه و شاید غیرواقع‌بینانه به‌نظر برسد، اما آشنایی با عملکرد چنین نهادی در بلژیک (که موضوع مقالۀ حاضر است) می‌تواند ما را با مزایای آن آشنا ساخته، این نهاد را در شرایط مطلوب در آینده قابل استفاده و یا دست‌کم قابل تأمل و بررسی سازد.