فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در راستای اهمیت بررسی تنوع ژنتیکی و به­ویژه ضرورت ارزیابی تنوع بین گونه‌های وحشی و خویشاوند گندم نان، پژوهش حاضر انجام شد که هدف از اجرای آن، ارزیابی تنوع ژنتیکی 52 ژنوتیپ گندم (49 ژنوتیپ وحشی خویشاوند گندم نان و سه ژنوتیپ از گندم‌های زراعی بومی ایران) با استفاده از 10 نشانگر ISSR و دو نشانگر SSR بود. نتایج به­دست آمده نشان داد که در مجموع 12 نشانگر مورد مطالعه، تعداد  145 نوار چند شکل تولید کردند که میانگین تعداد نوارهای چند شکل برای نشانگرهای ISSR و SSR به­ترتیب 4/11 و 5/15 نوار و تعداد آلل موثر به­ترتیب 60/1 و 43/1 آلل بود. نشانگر 17899A با دارا بودن بیش­ترین تعداد آلل موثر (8/1)، شاخص تنوع ژنی نئی (44/0) و شاخص تنوع شانون (63/0)، باارزش­ترین نشانگر در این مطالعه بود. گروه‌بندی ژنوتیپ­ها با استفاده از روش تجزیه خوشه­ای بر اساس ماتریس ضریب تطابق ساده و روش دورترین همسایه­ها، ژنوتیپ­های مورد مطالعه را در پنج گروه به­ترتیب شامل 10، 6، 24، 9 و 3 ژنوتیپ قرار داد و تجزیه تابع تشخیص نیز دقت گروه­بندی حاصل را 100 درصد تعیین کرد. نتایج حاصل از تجزیه به مختصات اصلی نیز نشان داد که چهار بردار اصلی مهم­تر در مجموع 59/31 درصد از واریانس کل را توجیه کردند. گروه­بندی ژنوتیپ­ها با استفاده از بردارهای اول و دوم که به­ترتیب 94/10 و 22/8 درصد از تغییرات داده‌ها را توجیه کردند، ژنوتیپ­ها را در پنج گروه قرار دادند و سه ژنوتیپ زراعی و بومی گندم در مجاورت یک­دیگر قرار گرفتند. در مجموع، نتایج حاصل نشان داد که نشانگرهای استفاده شده در این پژوهش چندشکلی قابل قبولی داشتند و به­عنوان نشانگرهای مفید و مطلوب جهت ارزیابی تنوع و تفکیک ژنوتیپ­های گندم و احتمالاً سایر غلات معرفی می­شوند.