تحلیل آسیب‌شناسانه از جامعه‌پذیری دانشگاهی دانشجویان دکتری (مورد مطالعه دانشگاه‌های تهران، علامه طباطبایی و امیرکبیر)

نویسندگان

1 گروه مطالعات نظری علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران

doi
10.22059/jsr.2023.323273.1647
چکیده

هدف: دستیابی به توصیف عمیق  و آسیب‌شناسانه از جامعه­پذیری دانشگاهی دانشجویان دانشگاه‌های تهران، علامه طباطبایی و امیرکبیر و ارائه راهکارهای سیاستی جهت کاهش آسیب‌های ناشی از فرایند جامعه‌پذیری دانشگاهی دانشجویان دکتری.روش­شناسی پژوهش: اتخاذ رویکرد کیفی و استراتژی استفهامی برای فهم و تفسیر  تجربه­های دانشجویان  و ادراک ایشان از فرایند جامعه­پذیری دانشگاهی­شان و مصاحبه­های عمیق نیمه­ساخت­یافته با 30 دانشجوی دکتری و 5 مدیر و برنامه­ریز دانشگاهی انجام شده است.یافته­ها: ضعف فرهنگ نقدپذیری در اجتماعات دانشگاهی، ضعف در همبستگی اجتماعی لازم برای شکل­گیری اجتماعات علمی، درونی نشدن اخلاقیات آکادمیک، ارتباط محدود محیط کسب‌وکار با دانشگاه که سبب ناکارآمدی یادگیری شغلی دانشجویان دکتری شده است، احساس بی­ارزشی علمی، ضعف در همکاری بین­گروهی و بین­دانشگاهی، ضعف در مرجعیت علمی اساتید نزد دانشجویان و ضعف همکاری­های علمی بین­المللی از جمله ادراکات دانشجویان است. از آنجا که در بیانیه دانشگاه با­مسئولیت اجتماعی به آموزش و تربیت دانشجویانی با کیفیت بالا، دارای مواضع انتقادی، برخوردار از اصول اخلاقی والا، دارای اعتماد به نفس و دانشگاه­هایی با همکاری­های بین­المللی و همکاری با محیط کسب‌وکار اشاره کرده است، بنابراین یکی از الزامات تحقق نسل چهارم دانشگاه، جامعه­پذیری موفق و کارآمد دانشجویان می­باشد. توصیف عمیق از وضعیت موجود و ارائه راه­هایی جهت دستیابی به وضعیت مطلوب یکی از زمینه‌های دستیابی به دانشگاه با­­­مسئولیت اجتماعی که از اهداف نظام آموزش عالی ما است، می­باشد.