فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خانواده به‌عنوان نخستین اجتماعی که انسان از ابتدای حیات خود درون آن پا می‌گذارد، نقشی بنیادین در شکل‌گیری رفتار و شخصیت افراد دارد. این اصل مهم اثبات‌شده در روان‌شناسی، سبب شده است تا نقش خانواده در بزهکاری کودکان مورد توجه نظام‌های حقوقی متعددی قرار گیرد و نهاد یادشده به‌عنوان یک «بازیگر اصلی» در تعیین ضمانت اجرا و اعمال آن نقش مؤثری ایفا نماید. با این حال، این مهم در حقوق ایران مورد التفات جدی قرار نگرفته است؛ به این نحو که مخاطب حقوق کیفری همچنان کودک بزهکار است و خانواده به‌عنوان «بازیگری فرعی» مد نظر نظام تقنینی بوده و در حاشیه قرار گرفته است. نگارندگان پژوهش حاضر درصددند با رویکرد تطبیقی- تحلیلی به مطالعۀ نظام حقوقی اسکاتلند از آن جهت که دارای الگوی مقابله‌ای مشابه با ایران در زمینۀ پاسخ‌دهی به اطفال و نوجوانان است، پرداخته، کوشش می‌‌کنند با واکاوی این دو نظام حقوقی بر مبنای الگوهای عدالت اطفال و نوجوانان، نقش خانواده در پاسخ‌دهی به کودکان بزهکار و جایگاه و نوع مسئولیت این نهاد را تبیین نمایند. در مقالۀ حاضر سرانجام نتیجه‌گیری شده است که خلأ سازوکارهایی نظیر «قراردادهای مرتبط با فرزندپروری» و «قرار فرزندپروری» در کشور اسکاتلند که مخاطب آن اولیا و سرپرستان کودک هستند، در قوانین ایران احساس شده است و نظام حقوقی ایران ظرفیت پذیرش چنین سازوکارهایی را با توجه به اصول حاکم بر خود دارد.