نقـد عقل عربی ـ اسلامی در دیدگاه جابری و ارکون

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی‌‌دانشگاه فردوسی مشهد

2 . مدیر گروه مطالعات و پژوهش‌های ادبی و هنری

doi
10.22091/pfk.2009.172
چکیده

نوع برخورد و عکس‌العمل اندیشمندان عرب در برابر روشنگری و مدرنیته، تعیین‌کننده دستگاه نواندیشی آنان است. رویکرد اقبالی برخی از این اندیشمندان به اندیشه روشنگری و روشنفکری غربی، با گرایش به  ارزش‌های  مدنی و ویژگی‌های فکری و فلسفی تمدن اروپایی آغاز شد. سپس این رویکرد با گرایش به مطالعات جدید علوم انسانی مانند ساختارگرایی، زبانشناسی، هرمنوتیک، معناشناسی و انسان‌شناسی، توسط گروهی از روشنفکران برجسته و معاصر عرب همچون محمد عابد الجابری و محمد ارکون به گستره نقد عقل عربی- اسلامی، یا همان نقد اندیشه‌های سنتی اسلامی‌‌گام نهاد. نوشتار حاضر بر آن است تا با توضیح  مقدمات فکری این دو اندیشمند، هم به  مقوله بنیادین نقد عقل عربی- اسلامی‌در اندیشه متفکران یاد‌شده بپردازد و هم دستگاه نواندیشی آن دو را بازگو و مقایسه کند.