مقایسه اثرات تخریب تابش پالسهای پرانرژی پروتون در دستگاه پلاسمای کانونی بر فلزات واسطه: مطالعه موردی مس و مولیبدن
نویسندگان
1 گروه فیزیک، دانشگاه پیام نور واحد تهران، تهران
2 گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین
3 پژوهشکده پلاسما و گداخت هستهای، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران
4 پژوهشکده پلاسما و گداخت هستهای، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران
doi
10.22052/9.3.19چکیده
در این تحقیق اثرات تخریب پروتونهای پرانرژی تولید شده در دستگاه پلاسمای کانونی بر مورفولوژی سطحی و همچنین پارامترهای ساختاری مس و مولیبدن مورد بررسی قرار گرفت. نمونههای مس و مولیبدن که در فاصله 6 سانتیمتری از سر آند قرار داده شده و در 20 تخلیه با یونهای هیدروژن مورد تابش قرار گرفتند. نمونهها قبل و بعد از تابشدهی با میکروسکوپ الکترونی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج میکروسکوپ الکترونی روبشی نشان میدهد که تابش پروتونهای پرانرژی بر سطح مولیبدن و مس باعث بهوجود آمدن تاول، ترک و ذوبشدگی در سطح نمونهها شده است. از آنالیز پراش اشعه ایکس برای بررسی تغییرات ایجاد شده در ساختار نمونهها در اثر تابش پروتونهای پرانرژی استفاده شد. ازکد لی بهمنظور مشخصهیابی باریکه یونی دستگاه پلاسمای کانونی استفاده شد. نتایج کد لی نشان میدهد که در هر تخلیه تعداد 1014× 9/7 یون از ستون پلاسما ساطع میشود. از کد SRIM برای محاسبه تخریب ایجاد شده در مولیبدن و مس و تراکم هیدروژن در عمقهای مختلف مولیبدن و مس استفاده شد. براساس نتایج کد SRIM بیشینه مقدارجابهجایی بر اتم برای نمونههای مولیبدن و مس تابشدهی شده با یونهای هیدروژن در عمقهای 500 و 580 نانومتر بهترتیب برابر با 0/024 و 0/009 برآورد شد. بیشینه تراکم یونهای هیدروژن در نمونه تابش داده شده مولیبدن و مس در عمقهای 550، 750 نانومتر بهترتیب 0/5 و 0/11 درصد میباشد.