اندازه‌‎گیری غلظت گاز رادن محلول در آب‎های زیرزمینی شهرستان شهربابک و برآورد دز جذبی مؤثر سالیانه

نویسندگان

1 گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه ولی‌عصر (عج)، رفسنجان، کرمان

2 گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور واحد تهران، تهران

3 گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه ولی‎عصر (عج)، رفسنجان، کرمان

doi
10.22052/9.3.31
چکیده

یکی از مهم‎ترین منابع پرتوزای طبیعی گاز رادن 222Rn است که با نیمه‎عمر 83/3 روز از واپاشی رادیوم 226Ra در زنجیره واپاشی اورانیوم 238U در پوسته زمین تولید می‎شود. بخشی از گاز رادن در آب‎های زیرزمینی حل می‎شود و از طریق آشامیدن آب و بخشی دیگر از طریق استنشاق گاز رادن موجود در هوا ، وارد بدن می‎گردد. از مهم‎ترین خطرات غلظت بالای رادن در بدن، می‎توان به سرطان ریه و معده اشاره نمود. در این تحقیق، غلظت رادن محلول در 44 نمونه آب زیرزمینی در محدوده گسل شهربابک با استفاده از آشکارساز RAD7 اندازه‎گیری و دز جذبی مؤثر سالیانه برای نوزادان، کودکان و بزرگسالان محاسبه شد و از آزمون آماری t تک ‌نمونه‎ای برای تحلیل داده‎ها استفاده گردید. نتایج به‌دست آمده نشان دادند که غلظت گاز رادن در 54/29 درصد از نمونه‎ها بالاتر از 11 بکرل بر لیتر می‎باشد. هم‌چنین کمینه و بیشینه دز جذبی مؤثر سالیانه برای نوزادان به‌ترتیب 00/46±01/69 و 18/128±52/747، کودکان 05/22±08/33 و 46/61±77/357 و بزرگسالان 07/16±10/24 و 78/44±68/260 میکروسیورت بر سال به‌دست آمد. با توجه به نتایج، می‎توان گفت که در برخی از مناطق، پرتوگیری طبیعی افراد ناشی از گاز رادن از حد پیشنهادی تعیین شده بالاتر می‎باشد که از طریق اطلاع‎رسانی و آگاهی بخشی ساکنین این مناطق نسبت به خطرات گاز رادن، می‎توان دز جذبی مؤثر سالیانه را کاهش داد.