بررسی تجارب زیسته دانشآموزان موفق تحصیلی با پایگاه اجتماعی و اقتصادی ضعیف
نویسندگان
1 دانشیار،گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 دانشیار،گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی- دانشگاه رازی کرمانشاه
doi
10.22059/jsr.2023.339347.1748چکیده
این پژوهش به منظور شناسایی و آگاهی از تجربه زیسته دانشآموزان موفق با پایگاه اجتماعی و اقتصادی پایین طراحی و تدوین شد. در واقع این پژوهش بر آن است تا نشان دهد که پایگاه اجتماعی- اقتصادی که دارا بودن آن به باور روانشناسان اجتماعی، تاحدودی اکتسابی است، چه تاثیری بر موفقیت دانشآموزان دارد. شیوه انجام تحقیق به صورت کیفی بوده و محقق با استفاده از مصاحبه نیمهساختاریافته با پاسخگویان دادهها را به دست آورده است. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان موفق استان کرمانشاه، و نمونه آماری شامل 18 پاسخگو از برخی از شهرهای این استان بوده است. دادهها با استفاده از شیوه تحلیل محتوا تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها نشان دادند که 45 مقوله در مرحله نخست قابل شناسایی است که قابل تبدیل به 4 مقوله بودهاند. مقولات اصلی شامل تجربیات ذهنی- عینی و تجربیات مثبت- منفی بودهاند. همچنین یافتهها نشان دادند که رابطه منظمی میان شکلگیری این تجربیات وجود دارد، به این ترتیب که نخست تجربیات ذهنی- مثبت و سپس تجربیات عینی- منفی در فرایند موفقیت دانشآموزان دخیل میباشند و در نهایت در یک فرآیند غلبهورزی، موفقیت حاصل میگردد. براساس یافتهها انگیزه- مانع، دو مقوله اصلی است که به عنوان رابط میان این 4 مولفه اصلی نقش ایفا میکند. این دو مقوله نقش محوری یا مرکزی را ایفا میکنند و نشان میدهند که تاثیر پایگاه اجتماعی- اقتصادی بر موفقیت دانشآموزان در قالب تجربه زیسته، به دو طریق مانع یا انگیزه بودن، عمل میکند. به طوری که پایگاه، هم میتواند مانع باشد و هم انگیزه.