مطالعۀ تطبیقی نهاد دستور به تعهد و ایفا در حقوق تعهدات نوین فرانسه و ‏مقایسۀ آن با نهادهای مشابه در حقوق ایران

نویسندگان

1 گروه حقوق، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

2 گروه حقوق، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

doi
10.22059/jcl.2025.373845.634617
چکیده

قانون‌گذار فرانسوی در سال 2016 در اصلاحات جدید حقوق تعهدات، در راستای آسان کردن شیوه‌های پرداخت و با رویکرد اقتصادی که به حقوق تعهدات داشته است، در مادۀ 1336 قانون مدنی به پیش‌بینی نهادی سه‌جانبه با عنوان Délégation (دلگسیون) در کنار نهادهایی مثل تبدیل تعهد، انتقال دین، انتقال طلب و دستور سادۀ پرداخت اقدام نموده است. این نهاد در آثار حقوقی فرانسه در دو نوع کامل و ناقص مورد شناسایی واقع شده است که هرچند شباهت‌هایی با عقد حواله و تبدیل تعهد و شیوه‌های پرداخت ثمن در حقوق تجارت بین‌الملل دارد، ولی چون در مرحلۀ تشکیل قرارداد (و نه اثر قرارداد) بدون توجه به وجود یا نبود دین پایه است، قراردادی مستقل محسوب می‌شود و در هر دو نوع آن- صحت و بطلان- از قرارداد پایه تبعیت نمی‌کند و در رابطۀ میان دستورگیرنده و ذی‌نفعِ دستور اصل عدم توجه به ایرادات اجرا می‌شود و همین امر موجب جذابیت و کارایی بالای اقتصادی آن نسبت به سایر نهادهای مشابه است. هرچند قانون‌گذار ایرانی چنین نهادی را پیش‌بینی نکرده است، ولی کاربست آن در حقوق تعهدات ایران، مستند به مادۀ 10 قانون مدنی با مانع خاصی روبه‌رو نیست و اتفاقاً با ویژگی‌هایی که دارد از طرح دعاوی متعدد و پیوسته در دادگاه‌ها جلوگیری می‌کند.