فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معماری در هر جامعه متأثر از هنجارها و ارزش‌های حاکم بر آن جامعه است. معماری ایرانی نیز از این قاعده مستثنا نیست و در طول تاریخ چند هزارساله خود در پیوند با فرهنگ و شیوه‌های زیست ایرانیان تکامل یافته است. درون‌گرایی و پنهان‌کاری در معماری و نیز تفکیک اندرونی و بیرونی در خانه‌های سنتی، یکی از ویژگی‌های برجسته معماری ایرانی است. در این مقاله به ارتباط این جلوه معماری با اخلاق اجتماعی ایرانیان در دوره قاجار پرداخته و به دنبال ریشه‌های مشترک دوگانه درون و بیرون در معماری و شخصیت ایرانی در شرایط اجتماعی ایران هستیم. روش تحقیق در این مقاله تفسیری تاریخی و با اتکا به داده‌های به‌دست‌آمده از سفرنامه‌های سیاحان اروپائی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که ناامنی اجتماعی موجود در جامعه، که خود درنتیجه عواملی چون شیوه‌های حکومت استبدادی و خودسرانه بوده، عامل مؤثری بر شکل‌گیری این روحیه در افراد و متعاقباً در خانه‌ها و سایر بناها بوده است و این امر با توجه به پیشینه‌ها و ارزش‌های فرهنگی ایرانیان به صورت‌های مشخصی بروز و ظهور یافته‌است.