مقایسه اثربخشی پارادوکس درمانی با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر شاخصهای تحمل پریشانی در زنان دارای اضطراب سلامت
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه.
3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاداسلامی، ارومیه، ایران.
doi
10.22123/chj.2025.485414.2134چکیده
مقدمه: افراد با پریشانی، بیشتر از نشانههای بیماری جسمانی شکایت میکنند و فراوانی بیماری جسمی، پیشبینی کننده قوی وقوع آسیب در کارکردهای روانی-اجتماعی و جسمانی است. لذا این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی پارادوکس درمانی با درمان پذیرش و تعهد بر شاخصهای تحمل پریشانی در مبتلایان به اضطراب سلامت انجام شد. مواد و روشها: این پژوهش، نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و گروه کنترل با پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان دارای اضطراب سلامتی مراجعهکننده به بیمارستان شهید شیرازی شهر گرگان در سال 1402 به تعداد 144 نفر بودند. تعداد 60 نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروههای آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) قرار گرفتند. شرکتکنندگان پرسشنامههای اضطراب سلامت Salkovskis و تحمل پریشانی Simons را در مراحل مختلف سنجش تکمیل کردند. درمان پذیرش و تعهد طی 8 جلسه و درمان پارادوکسی طی 6 جلسه 90 دقیقهای (هفتهای یک جلسه) برای گروههای آزمایش اعمال شدند. گروه کنترل درمانی دریافت نکرد. دادهها توسط آنالیز واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر تحلیل شدند. یافتهها: پارادوکس درمانی و درمان پذیرش و تعهد نسبت به گروه کنترل باعث بهبود مؤلفههای تحمل (634/19=F و 408/0=η)، جذب (372/15=F و 350/0=η)، ارزیابی (570/19=F و 407/0=η)، تنظیم (442/12=F و 304/0=η) و تحمل پریشانی (543/59=F و 566/0=η) شدند (05/0>P). از نظر میزان سودمندی دو رویکرد درمانی بر بهبود تحمل پریشانی، تفاوت معنیداری مشاهده نشد. نتیجهگیری: به نظر میرسد پارادوکس درمانی و درمان پذیرش و تعهد میتوانند سبب بهبود تحمل پریشانی در مبتلایان به اضطراب سلامت شوند و برتری بر هم ندارند.