ارتباط سلول‌های ایمنی و سایتوکاین‌های کلیدی با پاتوژنز آسم: یک مرور جامع

نویسندگان

1 استادیار،گروه ایمونولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ،رفسنجان، ایران.

doi
10.22123/chj.2025.483224.2132
چکیده

آسم یک بیماری مزمن تنفسی است که با التهاب پایدار و تغییرات ساختاری در مجاری هوایی مشخص می‌شود و بار قابل‌توجهی بر سلامت فردی و اجتماعی تحمیل می‌کند. طی دهه‌های اخیر، نقش سلول‌های ایمنی و سایتوکاین‌های مترشحه آن‌ها به‌عنوان محور اساسی در پاتوژنز و ناهمگونی‌های بالینی آسم مورد توجه قرار گرفته است. سلول‌های T کمکی نوع ۲ (T-helper 2) و سایتوکاین‌های وابسته به آن‌ها همچون اینترلوکین 4، اینترلوکین ۵ و اینترلوکین ۱۳، اساس التهاب آلرژیک و تشدید علائم بیماری را شکل می‌دهند. در کنار آن، سلول‌های TH17 و اینترلوکین 17 در ایجاد آسم نوتروفیلیک که اغلب در برابر درمان‌های رایج مقاوم است، نقش‌برجسته‌ای دارند. از سوی دیگر، کاهش عملکرد سلول‌های T تنظیمی و افت تولید سایتوکاین‌های ضدالتهابی نظیر اینترلوکین ۱۰ و فاکتور رشد تغییردهنده بتا، به تداوم التهاب و تخریب بافتی کمک می‌کند. همچنین سلول‌های ایمنی ذاتی از جمله ماکروفاژها و سلول‌های لنفوئیدی ذاتی نوع ۲ (ILC2) با ترشح سایتوکاین‌های اولیه در شروع پاسخ‌های التهابی مؤثر هستند. پیشرفت‌های درمانی اخیر در مهار سایتوکاین‌های کلیدی، از جمله آنتی‌بادی‌های مونوکلونال ضد اینترلوکین ۵ و اینترلوکین ۱۳، اثربخشی این رویکردها را در کاهش التهاب و بهبود واپایش بیماری نشان داده‌اند. با این‌حال، ماهیت متنوع و چندبعدی نقش ایمنی در آسم، ضرورت انجام پژوهش‌های بیشتر برای توسعه درمان‌های شخصی‌سازی‌شده و کاهش بار جهانی این بیماری را برجسته می‌سازد. هدف از این مطالعه، بررسی و تحلیل نقش سلول‌های ایمنی و سایتوکاین‌های مترشحه آن‌ها در بروز و پاتوژنز بیماری آسم، و ارزیابی تأثیر این عوامل بر شدت بیماری و کیفیت زندگی بیماران است.

کلیدواژه‌ها