شناسایی فاکتورهای بیماری زایی Blumeria graminis f.sp. hordei عامل بیماری سفیدک پودری جو در مناطق شمال شرق و شمال ایران
نویسندگان
1 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
2 محقق، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرکان، ایران
3 محقق، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران
4 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران ( آدرس فعلی: دانشیار، گروه بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران)
doi
10.22124/cr.2021.18839.1648چکیده
بیماری سفیدک پودری با عامل قارچی f.sp. hordei Blumeria graminis یکی از مهمترین بیماریهای برگی جو در ایران است. این تحقیق بهمنظور شناسایی عاملهای بیماریزایی در جمعیت قارچ عامل بیماری سفیدک پودری جو در مناطق مهم شیوع این بیماری در شمال شرق و شمال کشور و شناسایی منابع جدید مقاومت به بیماری انجام شد. برای این منظور، خزانههای تله متشکل از 53 لاین و رقم شامل رقم پالاس، 18 لاین تقریباً ایزوژنیک با ژن (یا ژنهای) مقاومت مشخص و یک سری تکمیلی شامل 34 رقم با ژن (ژنهای) مقاومت مشخص و یا نامشخص در شرایط طبیعی در چهار کانون آلودگی به این بیماری شامل ایستگاههای تحقیقاتی طرق (مشهد)، عراقیمحله (گرگان)، بایعکلا (قائمشهر) و مزرعه تحقیقات غلات (کرج) طی سه سال (95-1392) ارزیابی شد. نتایج ارزیابی لاینهای ایزوژنیک افتراقی و سری تکمیلی در مناطق مختلف کشور نشاندهنده وجود تنوع عاملهای بیماریزایی در جمعیت محلی پاتوژن در این مناطق بود. ژنهای مقاومت Mlk(1)، Mlp، Mlat، MlLa، Mlh، Mla22 و Mlk دارای بیشترین فراوانی پرآزاری در مناطق اجرای آزمایش بودند و بهعنوان ژنهای مقاومت غیرموثر در ایران گزارش میشوند. بیماریزایی برای ژن مقاومت Mlp که قبلاً در اغلب مناطق کشور موثر بوده است، در مناطق مشهد، گرگان و قائمشهر مشاهده شد. نتایج این بررسی همچنین نشاندهنده ظهور عاملهای بیماریزایی جدید برای ژن مقاومت MlLa در مناطق مشهد، گرگان و قائمشهر، بیماریزایی برای ژنهای مقاومت Mlg و MlCP در مشهد و گرگان و بیماریزایی برای ژن مقاومت Mla3 در مشهد بود. بر اساس نتایج این بررسی، ژنهای مقاومت Mla7، Mla9، Mla10، Mla12، Mla13، mlo5، Ml(Du2)، Ml(Em2)، Ml(No3) و Ml(Ru3) به عنوان منابع مقاومت موثر جهت استفاده در برنامههای بهنژادی جو بهمنظور معرفی ارقام مقاوم جدید شناسایی شدند.