بررسی مراکز رنگی ناشی از تابش یونساز گاما در تکبلورهای KCl: Li, Ti, Ca
نویسندگان
1 مجتمع دانشگاهی علوم کاربردی، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، شاهینشهر، اصفهان
2 گروه فوتونیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران
doi
10.22052/9.2.21چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر ناخالصی بر رفتار دزیمتری تکبلورهای کلریدپتاسیم، تکبلورهای KCl بدون ناخالصی و نیز همراه با ناخالصیهای Li، Ti و Ca به روش چکرالسکی رشد داده شدند. قطعات تهیه شده از بلورهای فوق در دمای اتاق تحت تابش پرتوی یونساز گاما با دزهای مختلف قرار گرفتند. در دز kGy 15، نقایص نقطهای (مراکز رنگی) ایجاد شده توسط اسپکتروسکوپی جذبی مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی، علاوهبر باندهای جذب F و Vk که ویژه شبکه KCl هستند، باند کوچکی در ناحیه فرابنفش دیده میشود که علت ظهور آن، ناخالصی Li تشخیص داده شد. تأثیر دیگر Li با تغییر شکل و مکان باند F به سمت انرژیهای کمتر ظاهر میشود. حضور ناخالصیهای Ti و Ca نیز بهترتیب به شکل افزایش پایداری اپتیکی و بالا رفتن حساسیت اندازهگیری منحنی جذب، نمود مییابد. در بررسی منحنیهای درخشندگی در اندازهگیری طیف ترمولومینسانس (TL) نمونههای بلوری فوق که پس از دریافت پرتو گاما با دز kGy 30 مورد سنجش قرار گرفتند، اثر Li بهعنوان مرکز دام الکترونی، Ti برای افزایش عمق دام و Ca بهعنوان مرکز دام الکترونی Z1 با تشکیل دی پل (Vc - Ca2+) ظاهر میشود و درنتیجه امکان مطالعه بیشتر برای پدیده دزیمتری در این محیط را فراهم میسازد.