محاسبه دز جذبی ناشی از نوترون‌های ثانویه در روش اسکن نقطه‌ای پروتون‌درمانی با استفاده از نرم‌افزار شبیه‌ساز GATE

نویسندگان

1 گروه مهندسی هسته‌ای، دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران

2 گروه مهندسی هسته‌ای، دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران

3 گروه مهندسی هسته‌ای، دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران

doi
10.22052/9.2.11
چکیده

در طول فرآیند پروتون‌درمانی، در اثر برهم‌کنش‌های هسته‌ای پروتون با مواد موجود در خط انتقال پرتو، نوترون‌های ثانویه تولید می‌شوند. در این مطالعه با استفاده از شبیه‌سازی مونت‌کارلو، دز جذبی ناشی از نوترون‌های ثانویه تولید شده در یک فانتوم RW3 تخمین زده و با مقادیر اندازه‌گیری شده مقایسه شده است. برای این منظور، دز ایجاد شده توسط نوترون‌های تولیدی از برخورد پرتوهای پروتونی با انرژی 100، 150، 200 و 220 مگا الکترون‌ولت با فانتوم، توسط آشکارسازهای کره بونر و شمارگر تناسبی معادل بافت برای موقعیت‌های مختلف در اطراف فانتوم، به‌عنوان تابعی از انرژی، طول ناحیه گسترش قله براگ و ابعاد میدان درمانی بررسی شد. با افزایش انرژی پرتوهای پروتونی از 100 تا 220 مگا الکترون‌ولت، دز ناشی از نوترون‌های تولیدی بسته به موقعیت آشکارساز در اطراف فانتوم تا 50 برابر افزایش مشاهده شد. تأثیر افزایش ابعاد میدان از 2 در 2 به 20 در 20 سانتی‌مترمربع باعث افزایش مقدار دز تا مرتبه 40 برابر برای یک انرژی خاص شد. هم‌چنین با افزایش طول ناحیه گسترش قله براگ تا 5 سانتی‌متر، یک افزایش شدید در مقدار دز مشاهده شد. بعد از 5 سانتی‌متر، روند افزایشی متوقف ‌شده و مقدار دز ناشی از نوترون‌های ثانویه از افزایش طول ناحیه گسترش قله براگ تأثیر نگرفت.