توسعه نمونه-سازه برای مدل کسب و کار پلتفرم های داده بازار

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشگاه علامه طباطبایی

4 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی ، تهران، ایران

doi
10.22054/ims.2023.69482.2217
چکیده

مقاله حاضر با رویکردی اکتشافی و استقرایی و با هدف ارایه مدل کسب و کار برای داده بازارهای چند جانبه تدوین شده است و در زمره اولین پژوهش‌‌های انجام شده در این حوزه در ایران می‌‌باشد. علی‌رغم ظهور کسب و کارهای داده محور و دیجیتال در ایران که موجب تولید کلان داده ها شده‌اند، هنوز پلاتفرم‌هایی برای تبادل و تجارت داده در اشکال مختلف آن شکل نگرفته‌اند. در این پژوهش از دو مسیر روش‌شناختی"نظری به عملی" و "عملی به نظری" بر اساس روش توسعه‌‌ تاکسونومی نیکرسون (2013) استفاده شده است. تلفیق مرور سیستماتیک ادبیات و مبانی نظری در مسیر اول با مصاحبه‌‌های ساختارمند با خبرگان و مرور پلاتفرم‌‌های داده بازار در مسیر دوم امکان دستیابی به یک نمونه- سازه‌‌ جامع را میسر ساخت. یافته‌‌های پژوهش حاضر در قالب یک بلوک سازه‌‌ای اصلی تحت عنوان" پیشنهاد ارزش" و سه بلوک سازه‌‌ای فرعی با عناوین "خلق ارزش"، "تحویل ارزش" و "کسب ارزش" ارایه شده‌‌اند. خصایص این بلوک‌‌های سازه‌‌ای در قالب محصولات و خدمات ارایه شده، نحوه‌‌ی مالکیت داده بازار و جهت‌‌گیری تراکنش‌‌ها، مدل‌‌های قیمت‌‌گذاری و جریانات درآمدی، مکانیزم‌‌های حمایت از حریم خصوصی و ایمن‌‌سازی تراکنش‌‌ها، روش‌‌های تامین اعتماد متقابل و دیگر خصایص داده بازارها در مقاله حاضر تشریح شده‌‌اند و در نهایت یک نمونه- سازه‌‌ جامع برای مدل کسب و کار داده بازار پیشنهاد شده است تا برنامه‌نویسان و دانشمندان علم داده بتوانند بر اساس آن چنین پلاتفرم‌هایی را طراحی کنند.