مطالعه جامعهشناختی گفتمان جریانات سیاسی در خصوص مذاکرات هستهای با غرب (مطالعه موردی: روزنامههای کیهان، رسالت، شرق و اعتماد)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی ایران، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی
3 گروه جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
doi
10.22059/jsr.2023.358528.1851چکیده
هدف پژوهش حاضر، مطالعه جامعهشناختی گفتمان جریانات سیاسی در خصوص مذاکرات هستهای با غرب است. به این منظور، دادههای متنی و تحلیلهای روزنامههای اصلاحطلب و اصولگرا در برهه زمانی ده سال اخیر (1400- 1390) با استفاده از روش نمونهگیری «نمونهگیری موارد حاد» انتخاب و بهعنوان جامعه هدف پژوهش، مبنای بررسی و تحلیل قرار گرفت. یافتههای حاصل از تحلیل گفتمان (با روش تحلیل گفتمان لاکلاو و موف)، حاکی از آن بود که دال شناور "گفتمان سیاسی جریان اصلاحطلب در مذاکرات هستهای" بر مبنای دال مرکزی «تنشزدایی» قابلتعریف است، این دال، ذیل گفتمان اصلاحطلبی در قالب وقتهها یا مدلولهایی چون "اعتمادسازی"، "تعامل"، "گفتگو"، "شفافیت" و "دستیابی به راهحل سیاسی در جهت احقاق حق دستیابی ج.ا.ا ایران به فناوری صلحآمیز هستهای" مسدود و در مفصلبندی این گفتمان، حول وقتهها یا دالهای اصلی مذکور، شکلگرفته است. دال شناور "گفتمان سیاسی جریان اصولگرا در خصوص مذاکرات هستهای" بر مبنای دال مرکزی «تقابل» قابلتعریف است و در قالب وقتهها یا دالهای اصلیای چون «بازنگری در سیاست خارجی»، «عدالت در دستیابی به فناوری هستهای»، «اعمال سیاستهای تهاجمی»، «حفظ و تکمیل دستاوردهای هستهای» مسدود و در مفصلبندی این گفتمان، حول عناصر و نشانههای مذکور، نظام معنایی گفتمان مذکور در موضوع مذاکرات هستهای را شکل داده است که مبیّن تنوع گفتمانی در سیاست خارجی در حوزه مذاکرات هستهای میباشد که زمینه ساز بسیج منابع و در نتیجه دیپلماسی متفاوت هستهای در دورههای مختلف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران جهت حل و فصل بحران هستهای و مذاکرات با غرب در این باره شده است.
