تأثیر آموزش مهارت دوست‌یابی بر پرخاشگری و انزوای اجتماعی دانش‌آموزان دختر

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، موسسه آموزش عالی حکمت رضوی، مشهد، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران .

3 استادیار گروه روانشناسی، موسسه آموزش عالی حکمت رضوی، مشهد، ایران

doi
10.22123/chj.2025.465313.2104
چکیده

مقدمه: پرخاشگری و انزوای اجتماعی از اختلالات رفتاری دوران کودکی است که پیامدهای نامطلوبی بر سلامت روان کودکان داشته و سلامت روان آن­ها را تهدید می­کند؛ از اینرو به­کارگیری آموزش­های تأثیرگذار برای کنترل این اختلالات ضروری است. هدف از این مطالعه تعیین تأثیر آموزش مهارت دوست­یابی بر پرخاشگری و انزوای اجتماعی دانش­آموزان دختر ابتدایی بود. مواد و روش­ها: پژوهش حاضر از نوع نیمه­آزمایشی و با طراحی پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش کلیه دانش­آموزان دختر پایه چهارم و پنجم شهر مشهد در سال تحصیلی ١۴٠٣- ١۴٠۲(بالغ بر 400 دانش­آموز) بود. تعداد ٣٠ دانش‌آموز به روش نمونه­گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شده و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش (١۵ نفر) و کنترل (١۵ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت ١٠ جلسه ۶٠ دقیقه­ای آموزش مهارت دوست­یابی قرار گرفت و گروه کنترل، آموزشی دریافت نکرد. ابزار مورد استفاده پرسش­نامه­های پرخاشگری Buss و Perry و انزوای اجتماعی Russell بود. داده­های جمع­آوری شده با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه­وتحلیل شد. یافته­ ها: نتایج حاکی از تفاوت معنی‌دار بین گروه آزمایش و کنترل در نمره‌های پس از مداخله در پرخاشگری (٠٧۵/۲۲=F، ٠٠١/٠>p) و انزوای اجتماعی (٠٠۹/۵=F، ٠٣۴/٠=p) بود که نشان داد آموزش مهارت­ دوست­یابی باعث کاهش پرخاشگری و انزوای اجتماعی در دانش­آموزان شده است. نتیجه ­گیری: با توجه به اثربخش بودن آموزش مهارت دوست­یابی بر پرخاشگری و انزوای اجتماعی کودکان، به روان­شناسان، مشاوران و مدیران مدارس توصیه می­شود که در زمینه آموزش مهارت­ دوست­یابی اقدام نمایند. واژه­های کلیدی: مهارت دوست­یابی، پرخاشگری، انزوای اجتماعی، دانش ­آموزان دختر