تأثیر آموزش مهارت دوستیابی بر پرخاشگری و انزوای اجتماعی دانشآموزان دختر
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، موسسه آموزش عالی حکمت رضوی، مشهد، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران .
3 استادیار گروه روانشناسی، موسسه آموزش عالی حکمت رضوی، مشهد، ایران
doi
10.22123/chj.2025.465313.2104چکیده
مقدمه: پرخاشگری و انزوای اجتماعی از اختلالات رفتاری دوران کودکی است که پیامدهای نامطلوبی بر سلامت روان کودکان داشته و سلامت روان آنها را تهدید میکند؛ از اینرو بهکارگیری آموزشهای تأثیرگذار برای کنترل این اختلالات ضروری است. هدف از این مطالعه تعیین تأثیر آموزش مهارت دوستیابی بر پرخاشگری و انزوای اجتماعی دانشآموزان دختر ابتدایی بود. مواد و روشها: پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی و با طراحی پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش کلیه دانشآموزان دختر پایه چهارم و پنجم شهر مشهد در سال تحصیلی ١۴٠٣- ١۴٠۲(بالغ بر 400 دانشآموز) بود. تعداد ٣٠ دانشآموز به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چند مرحلهای انتخاب شده و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش (١۵ نفر) و کنترل (١۵ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت ١٠ جلسه ۶٠ دقیقهای آموزش مهارت دوستیابی قرار گرفت و گروه کنترل، آموزشی دریافت نکرد. ابزار مورد استفاده پرسشنامههای پرخاشگری Buss و Perry و انزوای اجتماعی Russell بود. دادههای جمعآوری شده با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیهوتحلیل شد. یافته ها: نتایج حاکی از تفاوت معنیدار بین گروه آزمایش و کنترل در نمرههای پس از مداخله در پرخاشگری (٠٧۵/۲۲=F، ٠٠١/٠>p) و انزوای اجتماعی (٠٠۹/۵=F، ٠٣۴/٠=p) بود که نشان داد آموزش مهارت دوستیابی باعث کاهش پرخاشگری و انزوای اجتماعی در دانشآموزان شده است. نتیجه گیری: با توجه به اثربخش بودن آموزش مهارت دوستیابی بر پرخاشگری و انزوای اجتماعی کودکان، به روانشناسان، مشاوران و مدیران مدارس توصیه میشود که در زمینه آموزش مهارت دوستیابی اقدام نمایند. واژههای کلیدی: مهارت دوستیابی، پرخاشگری، انزوای اجتماعی، دانش آموزان دختر