اثربخشی درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش و درمان شناختی رفتاری بر بخشایش‌گری زوجین مراجعه‌کننده به شوراهای حل اختلاف شهر کرمان

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرند، زرند، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت آموزشی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران.

3 دانشجوی دکترای روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرند، زرند، ایران.

doi
10.22123/chj.2025.463114.2103
چکیده

مقدمه: افزایش آمار طلاق نشانه بارز تعارضات زناشویی در خانواده می­باشد. انجام مداخلات مؤثر برای کنترل و رفع تعارضات ضروری است. هدف از این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش و درمان شناختی رفتاری مبتنی بر رویکرد دانشمندان مسلمان بر بخشایش­گری در زوجین بود. مواد و روش­ها: این پژوهش، نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون است. جامعه آماری، کلیه زوجین مراجعه­کننده به شوراهای حل اختلاف شهر کرمان در نیمه اول سال 1402 (تعداد تقریبی 500 نفر) بودند. با روش نمونه‏گیری در دسترس، 45 نفر انتخاب و به‏‏ صورت تصادفی در سه گروه مساوی گمارش شدند. یک گروه­ تحت درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش بر اساس پروتکل Hayes و همکاران و گروه دیگر تحت درمان شناختی رفتاری مبتنی بر رویکرد دانشمندان مسلمان بر اساس پروتکل Salarifar برای یک دوره 12 جلسه­ای قرار گرفتند. گروه کنترل مداخله­ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش پرسشنامه بخشایش­گری Pollard و همکاران (1998) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند. یافته ­ها: در پیش‌آزمون میانگین و انحراف معیار متغیر بخشایشگری به ترتیب در گروه­های درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، درمان شناختی رفتاری مبتنی بر رویکرد دانشمندان و کنترل 29/13±47/70، 23/10± 13/69 و 26/12±60/71 بود (05/0<p). در پس‌آزمون میانگین و انحراف معیار متغیر بخشایشگری در گروه­های ذکر شده به ترتیب 47/10± 33/82، 81/11± 52/78 و 72/11± 87/70 بود (05/0>p). نتیجه­ گیری: هر دو روش درمانی بر بخشایش­گری زوجین اثربخشی داشتند. بنابراین می­توان از هر دو روش درمان جهت ارتقای بخشایش­گری در زوجین دارای تعارضات زناشویی بهره گرفت.