حمایت از میراث فرهنگی ناملموس و ضرورت به‌رسمیت شناختن حقوق فرهنگی جمعی

نویسندگان

1 گروه حقوق بشر، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jcl.2024.367756.634578
چکیده

میراث فرهنگی از مظاهر حقوق فرهنگی است. از این رو، حمایت و پاسداری از آن باید در دایرۀ حقوق فرهنگی مورد تحلیل قرار گیرد. شورای حقوق بشر در تفسیر مادۀ 27 میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (1966) اذعان داشته است که منطق حمایت از حقوق اعضای اقلیت‌های زبانی، قومی و مذهبی یک منطق جمعی است و این حقوق نمی‌تواند به‌طور واقعی در سطح فردی تضمین شود. همان‌طور که در این مقاله بررسی خواهد شد، چنین منطقی در مواجهه با حق بشر در دسترسی و برخورداری از میراث فرهنگی ناملموس نیز اعمال می‌شود. بنابراین، دغدغۀ اصلی این مقاله، ویژگی به‌ظاهر جمعی حقوق فرهنگی است. به‌رسمیت شناختن عنصر جمعی میراث فرهنگی ناملموس و حقوق فرهنگی مرتبط با آن، ناگزیر این بحث را پیش می‌کشد که تکلیف میراث فرهنگی ناملموسی که از نظر اجتماع مهم است، اما از نگاه تک‌تک افراد جامعه نوعی تبعیض را به‌همراه دارد، چیست؟ در این مقاله، تحول در تفکر حقوق بشر و چالش‌های ناشی از انتساب ویژگی جمعی به میراث فرهنگی ناملموس مورد بررسی قرار می‌گیرد و در نتیجه مذاکرۀ فرهنگی به‌عنوان راهکاری در تعدیل و حل چالش یادشده پیشنهاد می‌شود.