بررسی پایداری عملکرد لاین های امید بخش جو با استفاده از روش های AMMI و SHMM
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران
3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران
4 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران
5 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گنبد، ایران
6 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران
7 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گنبد، ایران
8 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران
9 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران
doi
10.22124/cr.2021.18343.1637چکیده
بهمنظور بررسی پایداری عملکرد لاینهای امیدبخش جو، تعداد 17 لاین بههمراه سه ژنوتیپ شاهد در پنج ایستگاه منطقه گرم کشور طی دو سال زارعی 98-1396 در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار کشت و پایداری آنها با استفاده از دو روش AMMI (آثار اصلی جمعپذیر و برهمکنش ضربپذیر) و SHMM (مدل ضربپذیر تغییریافته) ارزیابی شد. تجزیه واریانس عملکرد دانه با استفاده از مدل AMMI نشان داد که اثر ژنوتیپ، محیط و برهمکنش ژنوتیپ × محیط در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود. تجزیه برهمکنش ژنوتیپ × محیط بر مبنای مدل AMMI نشان داد که چهار مولفه اصلی اول در سطح احتمال یک درصد معنیدار بودند و در مجموع 7/84 درصد از تغییرات برهمکنش ژنوتیپ × محیط را توجیه کردند. کمترین مقدار آماره میانگین مربعات اختلاف پیشبینی (RMS PD) مربوط به مدل AMMI1 بود و بنابراین تفسیر نتایج با استفاده از مدل AMMI1 از اعتبار بیشتری نسبت به مدل AMMI2 برخوردار بود. بر مبنای مدل AMMI1، لاین WB-96-18 بهعنوان لاین با پتانسیل عملکرد بالا و پایداری نسبی عملکرد شناسایی شد. همچنین، بر اساس مدل AMMI2 لاینهای WB-96-8 و WB-96-9 دارای سازگاری خصوصی به زابل و لاین WB-96-12 دارای سازگاری خصوصی به مغان بودند. در مجموع، لاینهای WB-96-10، WB-96-17، WB-96-18 و WB-96-19 بهعنوان لاینهای با پتانسیل عملکرد مطلوب در این تحقیق بودند. گروهبندی مکانها بر مبنای مدل SHMM دو گروه ایجاد کرد که گروه اول شامل داراب، اهواز و زابل (ایستگاههای اقلیم گرم جنوب کشور) و گروه دوم شامل ایستگاههای مغان و گنبد (ایستگاههای اقلیم گرم شمال) بودند.
