مدلی برای کسب‌وکار پلتفرمی در مرحله‌ی ورود به بازارهای پلتفرمی دیجیتال در ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری رشته مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی(ره)، تهران، ایران نویسنده مسئول : taleb.balandeh@ut.ac.ir

2 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی (ره)، تهران، ایران

doi
10.22054/IMS.2023.67828.2170
چکیده

 محبوبیت مدل­ کسب‌وکار پلتفرمی در سال‌های اخیر در سطح جهانی و نیز در سطح ایران، اما عدم توفیق برخی از پلتفرم­های راه­اندازی شده در صنایع مختلف نیاز به مطالعات میدانی در سطح کشور درباره عناصر مدل­ کسب­وکار پلتفرمی و نحوه چینش این عناصر در ورود به بازارهای پلتفرمی را برای تعمیق دانش در این حوزه نمایان کرده است. این پژوهش در راستای همین موضوع ابتدا با استراتژی مطالعه چند موردی و انجام مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران ارشد و میانی و جمع­آوری گزارش‌های آرشیوی مرتبط به موضوع با استفاده از نمونه­گیری نظری، از سه پلتفرم تپسی، اسنپ و کارپینو صورت گرفت که در طی آن 23 مصاحبه انجام شد و از 11 گزارش آرشیوی استفاده شد و با استفاده از تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفتند. درنتیجه 8 مقوله به‌عنوان عناصر مدل کسب­وکار پلتفرم­ها در ورود به بازارهای پلتفرمی چندسویه در قالب 29 مفهوم شناسایی شدند. پس‌ازاین مرحله با جلب نظر خبرگان فعال در این حوزه و از طریق پرسش‌نامه با استفاده از نمونه­گیری گلوله‌برفی 12 پاسخ گردآوری شد و سپس با بهره­گیری از روش مدل­سازی ساختاری تفسیری، مدلی از روابط بین این عوامل استراتژیک ارائه شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان می­دهد که شرایط رقابتی پلتفرم­ها به‌عنوان اولین عنصر مدل کسب­وکار نفوذی بالا بر سایر عناصر مدل کسب­وکار دارد و درعین‌حال وابستگی کمی به آن‌ها دارد. مؤثرترین عنصر در ورود به بازار نیز ارزش پیشنهادی به کاربران شناسایی شد که نیاز است تا با توجه به شرایط رقابتی بهینه شود.