بررسی عوامل مؤثر بر توسعه کسب‌وکارهای دانش‌بنیان مبتنی بر فناوری اطلاعات در ایران

نویسندگان

1 گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد مدیریت صنعتی، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران نویسنده مسئول : b.soltani@kashanu.ac.ir

4 دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22054/IMS.2023.68619.2188
چکیده

طی دهه‌های اخیر سهم اقتصاد دیجیتال از کل کیک اقتصاد جهان با شیب تندی افزایش‌یافته و اقتصاد از منبع محوری به داده محوری در حال گذار است. کسب‌وکارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات، مهم‌ترین بازیگران این عصر جدید اقتصاد هستند. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی عوامل مؤثر بر توسعه این کسب‌وکارها و اعتبارسنجی یکی از مدل‌های مفهومی موجود در ادبیات است. تحقیق ازنظر هدف کاربردی بوده و در زمره پژوهش‌های توصیفی پیمایشی قرار می‌گیرد. در این پژوهش، یافته­های مدل منتخب به همراه چند شاخص دیگر که از مطالعات سایر پژوهشگران استخراج‌شده در قالب یک پرسشنامه پیاده­سازی شده و به‌صورت الکترونیکی در جامعه­ای متشکل از سه گروه مختلف از فعالان این صنعت توزیع شده است. داده‌های دریافت شده از 232 پرسشنامه تکمیل‌شده با استفاده از روش تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌یابی معادلات ساختاری مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته، یافته‌ها در قالب یک مدل نهایی ارائه گردیده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که توسعه اقتصاد دیجیتال مستلزم توانمندسازی بنگاه‌های هوشمند و توجه هم‌زمان به عوامل محیطی است. همچنین، عوامل سیاستی و نقش دولت در توسعه این کسب‌وکارها بسیار کلیدی بوده، سایر عوامل با اثرپذیری از سیاست‌های دولت در توسعه این شرکت‌ها ایجاد اثر می‌کنند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در سیاست‌گذاری توسعه اقتصاد دیجیتال در کشور و جهت‌دهی به حمایت‌های حاکمیت از کسب‌وکارهای این حوزه مؤثر باشد.